Her fabrika sahibinin kabusu: Müşteri şikayeti ve iade.
Özellikle otomotiv ve beyaz eşya yan sanayisinde, tek bir kusurlu parça:
– ❌ Cezai geri ödeme (chargeback) – binlerce Euro
– ❌ Müşteri kaybı – yıllık kontrat tehlikede
– ❌ Hat durması tazminatı – OEM’de durma dakikası çok pahalı
– ❌ İtibar kaybı
Manuel kalite kontrol yetersiz:
– İnsan gözü yorulur, dikkat dağılır
– Subjektif kararlar
– Örnekleme ile kontrol (%100 değil)
– Dokümantasyon eksik
Endüstriyel görüntü işleme (Machine Vision), üretim hattında %100 otomatik kontrol yaparak kusurlu ürünlerin müşteriye ulaşmasını engeller.
Machine Vision: Temel Kavramlar
Vision Sistemi Nasıl Çalışır?
┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 1. GÖRÜNTÜ ALMA (Image Acquisition) │
│ Kamera + Lens + Aydınlatma + Trigger │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 2. GÖRÜNTÜ İŞLEME (Image Processing) │
│ Filtreleme, segmentasyon, edge detection │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 3. ANALİZ (Feature Extraction & Analysis) │
│ Pattern matching, ölçüm, OCR, blob analizi │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 4. KARAR (Decision & Communication) │
│ OK/NG kararı, PLC'ye sinyal, veri kayıt │
└─────────────────────────────────────────────────────────┘
Vision Uygulama Tipleri
| Uygulama | Açıklama | Zorluk |
| Varlık kontrolü (Presence/Absence) | Parça var mı yok mu? | Kolay |
| Ölçüm (Gauging/Measurement) | Boyut, açı, mesafe | Orta |
| Hata tespiti (Defect Detection) | Çizik, leke, çatlak | Zor |
| Karakter okuma (OCR/OCV) | Tarih, lot, seri no | Orta |
| Kod okuma (Barcode/2D) | 1D, DataMatrix, QR | Kolay |
| Renk kontrolü | RAL, renk tutarlılığı | Orta |
| Pozisyon/Orientation | Konumlandırma, açı | Orta |
| Assembly verification | Montaj doğrulama | Zor |
| 3D yüzey kontrolü | Profil, hacim, yüzey normal | Çok Zor |
Vision Sistemi Bileşenleri
1. Kameralar
#### 2D Alan Tarama (Area Scan)
| Özellik | Değer Aralığı |
| Çözünürlük | VGA (0.3 MP) – 150+ MP |
| Frame rate | 10 – 500+ fps |
| Sensör | CCD, CMOS |
| Shutter | Global, Rolling |
| Renk | Mono, Color |
| Interface | GigE, USB3, Camera Link |
Global shutter: Hızlı hareket eden nesneler için gerekli (tüm pikseller aynı anda)
#### Line Scan Kamera
Sürekli hareket eden ürünlerde (web inspection):
– Kağıt, film, kumaş
– 2K-16K piksel çözünürlük
– 40.000+ line/sn
#### 3D Kameralar
| Tip | Prensibi | Uygulama |
| Laser triangulation | Lazer çizgi + açılı kamera | Profil ölçüm |
| Structured light | Pattern projeksiyon | Yüzey tarama |
| Stereo vision | 2 kamera + triangulation | Hacim, pick |
| Time-of-Flight | Işık uçuş süresi | Uzun mesafe |
2. Optik (Lens)
| Parametre | Seçim |
| Focal Length | FOV’a göre hesaplama |
| Aperture (f-stop) | Derinlik vs ışık dengesi |
| Working Distance | Kamera-nesne mesafesi |
| Distortion | %<1 (ölçüm için kritik) |
| Telecentric | Perspektif bozulması yok (ölçüm için ideal) |
FOV Hesabı (yaklaşık):
FOV = Sensor Size × Working Distance / Focal Length
3. Aydınlatma (Illumination)
“Aydınlatma, vision başarısının %70’ini belirler”
| Tip | Geometri | Uygulama |
| Backlight | Arkadan | Siluet, şeffaf ürün |
| Bright field (front) | Düz açı | Genel amaçlı |
| Dark field (low angle) | Düşük açı | Yüzey kusurları |
| Diffuse (dome) | Her yönden eşit | Parlak yüzeyler |
| Coaxial | Lens ekseni boyunca | Aynalı yüzeyler |
| Structured (pattern) | Desen projeksiyon | 3D yüzey |
LED rengi seçimi:
– Beyaz: Genel amaçlı
– Kırmızı (625nm): Kontrast artırma
– Mavi (470nm): Sarı/turuncu doygunluk
– IR (850nm): Şeffaf/yarı şeffaf
4. İşlemci ve Yazılım
#### Smart Kameralar (Self-contained)
Kamera içinde işlemci + yazılım:
| Marka | Model | Özellik |
| Cognex | In-Sight 7000/9000 | Sektör lideri, güçlü GUI |
| Keyence | CV-X/XG-X | Kolay programlama, hız |
| Omron | FH serisi | Güçlü AI özellikleri |
| Banner | VE series | Ekonomik |
| Datalogic | M-Series | Kompakt |
#### PC-Based Sistemler
Harici bilgisayarda işleme:
| Yazılım | Özellik |
| Cognex VisionPro | Kapsamlı, .NET entegrasyon |
| MVTec Halcon | Endüstri standardı, güçlü |
| NI Vision | LabVIEW entegrasyonu |
| SICK AppSpace | SICK kameralar için |
| OpenCV | Açık kaynak, esnek |
Kritik Vision Algoritmaları
Pattern Matching
Referans şablonu ile karşılaştırma:
– Normalized Correlation: Temel yöntem
– Geometric Pattern Matching: Ölçek, döndürme invariant
– Edge-based matching: Aydınlatma değişimine dayanıklı
Blob Analysis
Birbirine bağlı piksel gruplarını analiz:
– Alan, çevre, compactness
– Centroid, orientation
– Convexity, holes
Edge Detection
Kenar bulma için:
– Sobel, Canny, Prewitt filtreleri
– Sub-pixel edge (0.1 piksel hassasiyet)
OCR (Optical Character Recognition)
Karakter okuma için:
– Font tabanlı (bilinen fontlar)
– Font-bağımsız (machine learning)
– OCV (Verification) – doğru baskı kontrolü
Deep Learning / AI
Geleneksel algoritmalar yetersiz kaldığında:
– Defect classification
– Anomaly detection
– Complex pattern recognition
Cognex ViDi, Keyence AI, Halcon Deep Learning
Vision Uygulama Süreci
Aşama 1: Uygulama Analizi
Sorulması gereken sorular:
– Kontrol kriterleri neler? (ölçü, kusur, varlık)
– Hat hızı/cycle time nedir?
– Parça boyutu ve toleransları?
– Yüzey özellikleri (mat, parlak, şeffaf)?
– Ortam koşulları (toz, titreşim, ışık)?
– PLC/Robot entegrasyonu gerekli mi?
Aşama 2: Fizibilite Testi (PoC)
– Laboratuvarda örnek parçalarla test
– Aydınlatma denemeleri
– Algoritma performans ölçümü
– %100 detection, %0 false positive hedefi
Aşama 3: Sistem Tasarımı
– Kamera, lens, aydınlatma seçimi
– Mekanik tasarım (montaj, koruma)
– Elektrik projesi (trigger, I/O)
– Yazılım mimarisi
Aşama 4: Yazılım Geliştirme
– Inspection sequence
– Tolerans tanımlama
– Kalibrasyon prosedürü
– PLC haberleşme
– Veri kayıt ve raporlama
Aşama 5: Kurulum ve Devreye Alma
– Saha montajı
– Kalibrasyon
– Üretim parçalarıyla validasyon
– Operatör eğitimi
Aşama 6: Bakım ve Destek
– Lens temizliği prosedürü
– LED ömür takibi
– Referans görüntü güncelleme
– Uzaktan destek
Örnek: Otomotiv Clip Montaj Kontrolü
Şirket: Bursa’da otomotiv iç trim parçaları üreticisi
Parça: Kapı paneli, 18 adet clip montaj noktası
Zorluk:
– Her panelde 18 farklı clip varlığı ve doğru tip kontrolü
– Cycle time: 12 saniye
– Hat hızı: 300 parça/saat
– Müşteri (OEM) sıfır hata toleransı
Önceki Durum:
– 2 kalite kontrol operatörü (%100 kontrol iddiası)
– Gerçekte kaçak hata oranı: %0.8
– Aylık 3-4 müşteri şikayeti
– Chargeback maliyeti: yıllık 180.000 TL
Kurulan Vision Sistemi:
Donanım:
– 4x Cognex In-Sight 8405 (5MP, GigE)
– 4x Schneider Xenon 16mm lens
– 4x Dome LED aydınlatma (beyaz)
– Custom montaj bracket (pantograph tipi)
– Reject mekanizması (pnömatik pusher)
Kontrol Kapsamı:
| Kontrol | Yöntem |
| Clip varlığı (18 nokta) | Pattern matching |
| Clip tip kontrolü (4 farklı tip) | Feature extraction |
| Clip yönü | Edge-based orientation |
| Clip rengi | Color verification |
Yazılım:
– In-Sight Explorer
– Spreadsheet view programlama
– Siemens S7-1500 entegrasyonu (PROFINET)
– SQL Server veri kayıt
– Reject tracking dashboard
Teknik Özellikler:
| Parametre | Değer |
| İnspection time | 850 ms (4 kamera paralel) |
| Detection rate | %99.98 |
| False positive | <%0.02 |
| Görüntü kayıt | 30 gün (tüm parçalar) |
Sonuçlar:
| Metrik | Önce | Sonra | İyileşme |
| Kaçak hata | %0.8 | %0.005 | -%99 |
| Müşteri şikayet | 3-4/ay | 0/ay | %100 |
| Chargeback | 180K TL/yıl | 0 | %100 |
| Kontrol operatörü | 2 | 0 | -%100 |
| Dokümantasyon | Yok | %100 görüntü kayıt | Tam |
ROI: 14 ay
Vision Sistemi Yatırım Rehberi
Maliyet Kalemleri
| Kalem | Oran |
| Kamera + lens | %25-40 |
| Aydınlatma | %10-20 |
| Yazılım lisansı | %15-25 |
| Mekanik (montaj, koruma) | %10-15 |
| Entegrasyon (PLC, reject) | %15-20 |
| Mühendislik + devreye alma | %10-15 |
Neden AveA Otomasyon?
📷 Vision Uzmanlığı
Cognex, Keyence, Halcon, OpenCV deneyimi
💡 Aydınlatma Know-How
Doğru aydınlatma tasarımı ile yüksek başarı oranı
🔗 PLC Entegrasyonu
Siemens, Delta, Omron
🔧 Reject Sistemi
Mekanik tasarım ve entegrasyon dahil
📊 Veri ve İzlenebilirlik
Görüntü kayıt, raporlama, dashboard
⏰ Destek
Kritik kalite kontrol hatlarında hızlı müdahale
Ücretsiz Fizibilite Testi
Parçanızın vision kontrole uygunluğunu test edelim:
– Örnek parça gönderimi
– Laboratuvar testi (aydınlatma + algoritma)
– Fizibilite raporu
– Sistem önerisi ve bütçe
Ücretsiz PoC için hemen arayın.
Hemen İletişime Geçin
📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/
Müşteri iadelerini bitirin. Vision sistemi ile tanışın.
