Her fabrika sahibinin kabusu: Müşteri şikayeti ve iade.

Özellikle otomotiv ve beyaz eşya yan sanayisinde, tek bir kusurlu parça:
– ❌ Cezai geri ödeme (chargeback) – binlerce Euro
– ❌ Müşteri kaybı – yıllık kontrat tehlikede
– ❌ Hat durması tazminatı – OEM’de durma dakikası çok pahalı
– ❌ İtibar kaybı

Manuel kalite kontrol yetersiz:
– İnsan gözü yorulur, dikkat dağılır
– Subjektif kararlar
– Örnekleme ile kontrol (%100 değil)
– Dokümantasyon eksik

Endüstriyel görüntü işleme (Machine Vision), üretim hattında %100 otomatik kontrol yaparak kusurlu ürünlerin müşteriye ulaşmasını engeller.


Machine Vision: Temel Kavramlar

Vision Sistemi Nasıl Çalışır?

┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 1. GÖRÜNTÜ ALMA (Image Acquisition)                     │
│    Kamera + Lens + Aydınlatma + Trigger                │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 2. GÖRÜNTÜ İŞLEME (Image Processing)                   │
│    Filtreleme, segmentasyon, edge detection            │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 3. ANALİZ (Feature Extraction & Analysis)              │
│    Pattern matching, ölçüm, OCR, blob analizi          │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 4. KARAR (Decision & Communication)                     │
│    OK/NG kararı, PLC'ye sinyal, veri kayıt            │
└─────────────────────────────────────────────────────────┘

Vision Uygulama Tipleri

Uygulama Açıklama Zorluk
Varlık kontrolü (Presence/Absence) Parça var mı yok mu? Kolay
Ölçüm (Gauging/Measurement) Boyut, açı, mesafe Orta
Hata tespiti (Defect Detection) Çizik, leke, çatlak Zor
Karakter okuma (OCR/OCV) Tarih, lot, seri no Orta
Kod okuma (Barcode/2D) 1D, DataMatrix, QR Kolay
Renk kontrolü RAL, renk tutarlılığı Orta
Pozisyon/Orientation Konumlandırma, açı Orta
Assembly verification Montaj doğrulama Zor
3D yüzey kontrolü Profil, hacim, yüzey normal Çok Zor

Vision Sistemi Bileşenleri

1. Kameralar

#### 2D Alan Tarama (Area Scan)

Özellik Değer Aralığı
Çözünürlük VGA (0.3 MP) – 150+ MP
Frame rate 10 – 500+ fps
Sensör CCD, CMOS
Shutter Global, Rolling
Renk Mono, Color
Interface GigE, USB3, Camera Link

Global shutter: Hızlı hareket eden nesneler için gerekli (tüm pikseller aynı anda)

#### Line Scan Kamera

Sürekli hareket eden ürünlerde (web inspection):
– Kağıt, film, kumaş
– 2K-16K piksel çözünürlük
– 40.000+ line/sn

#### 3D Kameralar

Tip Prensibi Uygulama
Laser triangulation Lazer çizgi + açılı kamera Profil ölçüm
Structured light Pattern projeksiyon Yüzey tarama
Stereo vision 2 kamera + triangulation Hacim, pick
Time-of-Flight Işık uçuş süresi Uzun mesafe

2. Optik (Lens)

Parametre Seçim
Focal Length FOV’a göre hesaplama
Aperture (f-stop) Derinlik vs ışık dengesi
Working Distance Kamera-nesne mesafesi
Distortion %<1 (ölçüm için kritik)
Telecentric Perspektif bozulması yok (ölçüm için ideal)

FOV Hesabı (yaklaşık):

FOV = Sensor Size × Working Distance / Focal Length

3. Aydınlatma (Illumination)

“Aydınlatma, vision başarısının %70’ini belirler”

Tip Geometri Uygulama
Backlight Arkadan Siluet, şeffaf ürün
Bright field (front) Düz açı Genel amaçlı
Dark field (low angle) Düşük açı Yüzey kusurları
Diffuse (dome) Her yönden eşit Parlak yüzeyler
Coaxial Lens ekseni boyunca Aynalı yüzeyler
Structured (pattern) Desen projeksiyon 3D yüzey

LED rengi seçimi:
Beyaz: Genel amaçlı
Kırmızı (625nm): Kontrast artırma
Mavi (470nm): Sarı/turuncu doygunluk
IR (850nm): Şeffaf/yarı şeffaf

4. İşlemci ve Yazılım

#### Smart Kameralar (Self-contained)

Kamera içinde işlemci + yazılım:

Marka Model Özellik
Cognex In-Sight 7000/9000 Sektör lideri, güçlü GUI
Keyence CV-X/XG-X Kolay programlama, hız
Omron FH serisi Güçlü AI özellikleri
Banner VE series Ekonomik
Datalogic M-Series Kompakt

#### PC-Based Sistemler

Harici bilgisayarda işleme:

Yazılım Özellik
Cognex VisionPro Kapsamlı, .NET entegrasyon
MVTec Halcon Endüstri standardı, güçlü
NI Vision LabVIEW entegrasyonu
SICK AppSpace SICK kameralar için
OpenCV Açık kaynak, esnek

Kritik Vision Algoritmaları

Pattern Matching

Referans şablonu ile karşılaştırma:
Normalized Correlation: Temel yöntem
Geometric Pattern Matching: Ölçek, döndürme invariant
Edge-based matching: Aydınlatma değişimine dayanıklı

Blob Analysis

Birbirine bağlı piksel gruplarını analiz:
– Alan, çevre, compactness
– Centroid, orientation
– Convexity, holes

Edge Detection

Kenar bulma için:
– Sobel, Canny, Prewitt filtreleri
– Sub-pixel edge (0.1 piksel hassasiyet)

OCR (Optical Character Recognition)

Karakter okuma için:
– Font tabanlı (bilinen fontlar)
– Font-bağımsız (machine learning)
– OCV (Verification) – doğru baskı kontrolü

Deep Learning / AI

Geleneksel algoritmalar yetersiz kaldığında:
– Defect classification
– Anomaly detection
– Complex pattern recognition

Cognex ViDi, Keyence AI, Halcon Deep Learning


Vision Uygulama Süreci

Aşama 1: Uygulama Analizi

Sorulması gereken sorular:
– Kontrol kriterleri neler? (ölçü, kusur, varlık)
– Hat hızı/cycle time nedir?
– Parça boyutu ve toleransları?
– Yüzey özellikleri (mat, parlak, şeffaf)?
– Ortam koşulları (toz, titreşim, ışık)?
– PLC/Robot entegrasyonu gerekli mi?

Aşama 2: Fizibilite Testi (PoC)

– Laboratuvarda örnek parçalarla test
– Aydınlatma denemeleri
– Algoritma performans ölçümü
– %100 detection, %0 false positive hedefi

Aşama 3: Sistem Tasarımı

– Kamera, lens, aydınlatma seçimi
– Mekanik tasarım (montaj, koruma)
– Elektrik projesi (trigger, I/O)
– Yazılım mimarisi

Aşama 4: Yazılım Geliştirme

– Inspection sequence
– Tolerans tanımlama
– Kalibrasyon prosedürü
– PLC haberleşme
– Veri kayıt ve raporlama

Aşama 5: Kurulum ve Devreye Alma

– Saha montajı
– Kalibrasyon
– Üretim parçalarıyla validasyon
– Operatör eğitimi

Aşama 6: Bakım ve Destek

– Lens temizliği prosedürü
– LED ömür takibi
– Referans görüntü güncelleme
– Uzaktan destek


Örnek: Otomotiv Clip Montaj Kontrolü

Şirket: Bursa’da otomotiv iç trim parçaları üreticisi

Parça: Kapı paneli, 18 adet clip montaj noktası

Zorluk:
– Her panelde 18 farklı clip varlığı ve doğru tip kontrolü
– Cycle time: 12 saniye
– Hat hızı: 300 parça/saat
– Müşteri (OEM) sıfır hata toleransı

Önceki Durum:
– 2 kalite kontrol operatörü (%100 kontrol iddiası)
– Gerçekte kaçak hata oranı: %0.8
– Aylık 3-4 müşteri şikayeti
– Chargeback maliyeti: yıllık 180.000 TL

Kurulan Vision Sistemi:

Donanım:
– 4x Cognex In-Sight 8405 (5MP, GigE)
– 4x Schneider Xenon 16mm lens
– 4x Dome LED aydınlatma (beyaz)
– Custom montaj bracket (pantograph tipi)
– Reject mekanizması (pnömatik pusher)

Kontrol Kapsamı:

Kontrol Yöntem
Clip varlığı (18 nokta) Pattern matching
Clip tip kontrolü (4 farklı tip) Feature extraction
Clip yönü Edge-based orientation
Clip rengi Color verification

Yazılım:
– In-Sight Explorer
– Spreadsheet view programlama
– Siemens S7-1500 entegrasyonu (PROFINET)
– SQL Server veri kayıt
– Reject tracking dashboard

Teknik Özellikler:

Parametre Değer
İnspection time 850 ms (4 kamera paralel)
Detection rate %99.98
False positive <%0.02
Görüntü kayıt 30 gün (tüm parçalar)

Sonuçlar:

Metrik Önce Sonra İyileşme
Kaçak hata %0.8 %0.005 -%99
Müşteri şikayet 3-4/ay 0/ay %100
Chargeback 180K TL/yıl 0 %100
Kontrol operatörü 2 0 -%100
Dokümantasyon Yok %100 görüntü kayıt Tam

ROI: 14 ay


Vision Sistemi Yatırım Rehberi

Maliyet Kalemleri

Kalem Oran
Kamera + lens %25-40
Aydınlatma %10-20
Yazılım lisansı %15-25
Mekanik (montaj, koruma) %10-15
Entegrasyon (PLC, reject) %15-20
Mühendislik + devreye alma %10-15

Neden AveA Otomasyon?

📷 Vision Uzmanlığı
Cognex, Keyence, Halcon, OpenCV deneyimi

💡 Aydınlatma Know-How
Doğru aydınlatma tasarımı ile yüksek başarı oranı

🔗 PLC Entegrasyonu
Siemens, Delta, Omron

🔧 Reject Sistemi
Mekanik tasarım ve entegrasyon dahil

📊 Veri ve İzlenebilirlik
Görüntü kayıt, raporlama, dashboard

Destek
Kritik kalite kontrol hatlarında hızlı müdahale


Ücretsiz Fizibilite Testi

Parçanızın vision kontrole uygunluğunu test edelim:
– Örnek parça gönderimi
– Laboratuvar testi (aydınlatma + algoritma)
– Fizibilite raporu
– Sistem önerisi ve bütçe

Ücretsiz PoC için hemen arayın.


Hemen İletişime Geçin

📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/

Müşteri iadelerini bitirin. Vision sistemi ile tanışın.

1