Proses endüstrilerinde sıvı yönetimi kritik önemdedir:
– Basınç kontrolü
– Seviye kontrolü
– Akış kontrolü
– Sıcaklık kontrolü
Manuel veya basit otomasyon:
– ❌ Dalgalanmalar ve aşırı kontrol
– ❌ Enerji israfı
– ❌ Tutarsız proses
– ❌ Ekipman aşınması
Gelişmiş pompa/vana otomasyonu:
– ✅ Hassas PID kontrolü
– ✅ %20-40 enerji tasarrufu
– ✅ Kararlı proses
– ✅ Uzun ekipman ömrü
Pompa Kontrol Stratejileri
On/Off Kontrolü
Basit açık/kapalı:
– Seviye switch ile
– Hysteresis ile hunting önleme
– Basit, ekonomik
Throttling (Vana Kısma)
Pompa tam hızda, çıkış valfi ile kontrol:
– Basit kurulum
– Enerji israfı (%30-50)
– Vana aşınması
VFD ile Hız Kontrolü
Motor hızı ile debi/basınç kontrolü:
– %30-50 enerji tasarrufu
– Yumuşak kalkış
– Uzun pompa ömrü
Cascade Pompa Kontrolü
Ana + yardımcı pompalar:
Talep düşük → VFD pompa (modülasyon)
Talep orta → VFD + 1 sabit pompa
Talep yüksek → VFD + 2 sabit pompa
Vana Kontrol Stratejileri
On/Off Vana
| Aktüatör | Özellik |
| Solenoid | Küçük vanalar, hızlı |
| Pnömatik | Orta-büyük, hızlı |
| Elektrik motorlu | Yavaş, pozisyon |
Oransal (Modulating) Vana
Sürekli konum kontrolü:
| Aktüatör | Sinyal |
| Pnömatik + Positioner | 4-20 mA |
| Elektrik motorlu | 4-20 mA veya dijital |
Vana Karakteristiği
| Tip | Kullanım |
| Linear | Basınç kontrolü |
| Equal percentage | Akış kontrolü |
| Quick opening | On/off benzeri |
PID Kontrol Döngüleri
Tipik Döngüler
| Döngü | Ölçüm | Çıkış |
| Seviye | Level transmitter | Vana veya VFD |
| Basınç | Pressure transmitter | Vana veya VFD |
| Akış | Flow meter | Vana |
| Sıcaklık | RTD/Thermocouple | Vana |
PID Tuning
| Parametre | Etki |
| Kp (Proportional) | Tepki hızı, offset |
| Ki (Integral) | Offset giderme, yavaş |
| Kd (Derivative) | Aşırı kontrol azaltma |
Tuning yöntemleri:
– Ziegler-Nichols
– Lambda tuning
– Auto-tune (PLC built-in)
Sensörler ve Transmitterlar
Seviye Ölçümü
| Teknoloji | Uygulama |
| Radar | Tozlu, köpüklü, yüksek sıcaklık |
| Ultrasonic | Temiz sıvı, open tank |
| Differential pressure | Basınçlı tank |
| Capacitive | Sıvı seviyesi |
| Float | Basit, mekanik |
Basınç Ölçümü
| Tip | Uygulama |
| Gauge pressure | Atmosfere göreceli |
| Absolute | Vakum dahil |
| Differential | Filtre, akış |
Akış Ölçümü
| Teknoloji | Uygulama |
| Elektromanyetik | İletken sıvı |
| Coriolis | Kütle akış, yoğunluk |
| Vortex | Buhar, gaz |
| Ultrasonic | Non-invasive |
| Orifice/DP | Ekonomik, basit |
Dozajlama Sistemleri
Dozajlama Pompası Tipleri
| Tip | Özellik |
| Diaphragm | Yaygın, hassas, düşük akış |
| Peristaltic | Korrozif, steril |
| Piston | Yüksek basınç |
| Gear | Yüksek akış, viskoz |
Dozajlama Kontrolü
| Yöntem | Uygulama |
| Pulse bazlı | Sabit doz, akışa orantılı |
| 4-20mA speed | Analog kontrol |
| PID | Ölçüme göre (pH, Cl, redox) |
Akışa orantılı dozajlama:
Dozaj hızı = Ana akış × Konsantrasyon oranı
Örnek:
Ana akış: 100 m³/saat
Klor dozu: 2 ppm
Klor çözeltisi: 2%
Dozaj: 100 × 2 / 20.000 = 0.01 m³/saat = 10 L/saat
Örnek: Atık Su Arıtma Pompa Kontrolü
Tesis: Organize sanayi atık su arıtma
Kapsam: 12 pompa (terfi, resirkülasyon, kimyasal)
Önceki Durum:
– On/Off kontrol
– Vana kısma
– Yüksek enerji tüketimi
– Seviye dalgalanmaları
Kurulan Sistem:
Donanım:
– 8x VFD (Danfoss FC302)
– 6x Oransal vana (pnömatik + positioner)
– Endress+Hauser transmitterlar
– Siemens S7-1500 PLC
Kontrol Stratejileri:
– Terfi: VFD + PID basınç
– Resirkülasyon: Cascade seviye
– Kimyasal: Akışa orantılı dozaj
Sonuçlar:
| Metrik | Önce | Sonra | İyileşme |
| Enerji tüketimi | 2.1M kWh/yıl | 1.35M kWh/yıl | -%36 |
| Seviye dalgalanması | ±30 cm | ±5 cm | -%83 |
| Kimyasal tüketimi | Base | -%18 | Hassas dozaj |
| Pompa bakım | 3 ay | 9 ay | 3x uzama |
Neden AveA Otomasyon?
💧 Proses Uzmanlığı
Pompa, vana, dozajlama
📊 PID Tuning
Optimal kontrol ayarları
🔧 Enstrümantasyon
Transmitter, valve, actuator
⚡ Enerji Tasarrufu
VFD, optimizasyon
Hemen İletişime Geçin
📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/
Sıvı proseslerinizi optimize edin. Hassas kontrolle tanışın.