Köprü vinçler, portal vinçler ve monoraylar endüstride ağır yük taşımanın bel kemiğidir. Ancak geleneksel vinçler:
– ❌ Operatör bağımlı (hız, hassasiyet değişken)
– ❌ Yük salınımı (bekleme, hasar riski)
– ❌ Çarpışma riski
– ❌ Düşük verimlilik
Otomatik/yarı-otomatik vinç sistemleri ile:
– ✅ Hassas pozisyonlama (±10mm)
– ✅ Salınım kontrolü (anti-sway)
– ✅ Çarpışma önleme
– ✅ %30-50 verimlilik artışı
Vinç Otomasyon Seviyeleri
| Seviye | Tanım | Kullanım |
| Manuel | Tamamen operatör | Genel amaç |
| Yarı-oto | Pozisyon bellek, anti-sway | Sık tekrar |
| Oto | Programlı çalışma | Depolama, üretim |
| Tam oto (unmanned) | Operatörsüz | Liman, tehlikeli ortam |
Temel Otomasyon Fonksiyonları
Anti-Sway (Salınım Kontrolü)
Problem: Yük hareketteyken salınır, durunca bekleme gerekir
Çözüm: Sway angle ölçümü + hareket profili optimizasyonu
Yöntemler:
| Yöntem | Açıklama |
| Sensörsüz (model tabanlı) | Matematiksel model, ucuz |
| Encoder/Inclinometer | Halat açısı ölçümü |
| Kamera/LIDAR | Görsel takip |
Avantaj: Çevrim süresinde %20-40 azalma
Örnek Anti-Sway Algoritması (SCL):
FUNCTION_BLOCK "AntiSway_Control"
VAR_INPUT
TargetVelocity : REAL; // İstenen hız
CableLength : REAL; // Halat uzunluğu (Encoder'dan)
END_VAR
VAR
Omega : REAL; // Salınım frekansı
Gravity : REAL := 9.81;
END_VAR
VAR_OUTPUT
CompensatedVel : REAL; // Düzeltilmiş hız
END_VAR
BEGIN
// 1. Sarkacın doğal frekansını hesapla
// Omega = sqrt(g / L)
IF CableLength > 0.1 THEN
Omega := SQRT(Gravity / CableLength);
ELSE
Omega := 0.0;
END_IF;
// 2. Input Shaping (Zero Vibration Shaper)
// Bu blok, hız referansını sönümleyecek şekilde böler
// Gerçek uygulamada ZV veya ZVD şekillendirici kullanılır.
CompensatedVel := INPUT_SHAPER(Input := TargetVelocity, Freq := Omega);
END_FUNCTION_BLOCK
Mühendis Notu: Bu basit bir matematiksel modeldir. Gerçek sahada Siemens Simocrane kütüphaneleri veya sürücü içi (VFD) anti-sway fonksiyonları kullanılarak milisaniyelik tepki süreleri elde edilir.
Pozisyonlama Sistemi
Teknolojiler:
| Teknoloji | Hassasiyet | Maliyet |
| Encoder + laser | ±5mm | Orta |
| Absolut encoder | ±2mm | Yüksek |
| Kamera + marker | ±10mm | Orta |
| RFID tag | ±50mm | Düşük |
Çarpışma Önleme (Anti-Collision)
Çoklu vinç ortamlarında:
– Her vincin pozisyonu bilinir
– Güvenli mesafe hesabı
– Hız azaltma veya durdurma
Sensörler:
– Lazer mesafe sensörü
– Radar
– Ultrasonik
– Limit switch (mekanik stop)
Zone/Area Kontrol
Belirli bölgelere giriş izni:
– Yasak bölge (no-go zone)
– Hız sınırlamalı bölge
– Yalnızca otonom bölge
Vinç Sürücü Sistemleri
VFD ile Motor Kontrolü
| Hareket | Motor | Kontrol Modu |
| Kaldırma (hoist) | Açık döngü veya encoder | Torque/Speed |
| Köprü (bridge) | Encoder | Speed/Position |
| Araba (trolley) | Encoder | Speed/Position |
| Slewing (döner) | Encoder | Position |
Servo Sürücü (Hassas Uygulamalar)
– Küçük vinçler
– Coil handling
– Laboratuvar otomasyon
Güvenlik Sistemleri
Aşırı Yük Koruması
– Loadcell ile yük ölçümü
– Kaldırma engelleme (>%110)
– Alarm ve kayıt
Limit Switch’ler
| Pozisyon | Koruma |
| Üst limit | Tamburun üzerine sarma |
| Alt limit | Aşırı indirme |
| Köprü/trolley sonu | Mekanik hasar |
Emergency Stop
– E-stop butonları (vinç üzeri, uzaktan)
– Kategori 1 veya 0 durdurma
– Otomatik fren
Örnek: Çelik Fabrikası Vinç Modernizasyonu
Tesis: Hadde tesisi, 50 tonluk köprü vinç
Önceki Durum:
– Tamamen manuel operasyon
– Yük salınımı ciddi sorun
– Çarpışma riski (2 vinç aynı alanda)
– Operatör yorgunluğu
Kurulan Sistem:
Donanım:
– 3x VFD (hoist, bridge, trolley)
– Absolut encoder (tüm eksenler)
– Anti-sway sensör (inclinometer)
– Lazer mesafe (anti-collision)
– Loadcell (60 ton)
Yazılım:
– Siemens S7-1500
– Anti-sway algoritması (model tabanlı)
– 10 adet öğretilebilir pozisyon
– SCADA izleme
Sonuçlar:
| Metrik | Önce | Sonra | İyileşme |
| Çevrim süresi | 4.5 dk | 2.8 dk | -%38 |
| Yük salınım süresi | 20-30 sn | <5 sn | -%80 |
| Çarpışma/yakın temas | 3/ay | 0 | %100 |
| Pozisyonlama hassasiyeti | ±100mm | ±15mm | 7x |
| Operatör eğitim süresi | 2 hafta | 3 gün | -%78 |
Özel Uygulamalar
Coil Handling
Çelik/alüminyum bobinler için:
– C-kanca veya mandrel
– Otozenter
– Hassas yatay pozisyonlama
Container Handling (Liman)
– STS (Ship-to-Shore) vinç
– RTG (Rubber Tyred Gantry)
– Tam otonom operasyon
– Truck positioning
Paper Roll Handling
Kağıt bobin taşıma:
– Vakum lifter
– Hassas kavrama
– Hasar önleme
Neden AveA Otomasyon?
⚡ Sürücü Entegrasyonu
VFD, servo, encoder
🎯 Anti-Sway Algoritmaları
Model tabanlı, sensor-based
🔒 Safety Systems
Aşırı yük, çarpışma önleme, E-stop
⏰ Destek
Kritik vinç operasyonlarında hızlı müdahale
Hemen İletişime Geçin
📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/
Vinçlerinizi akılı hale getirin. Otomasyon ile tanışın.