Enerji maliyetleri, çoğu sanayi tesisi için hammadde ve işçilikten sonraki en büyük gider kalemidir. Buna rağmen, fabrikaların %80’i enerjiyi “Ay sonunda ödenmesi gereken bir fatura” olarak görür.
Oysa enerji, bir hammaddedir. Tıpkı 1 kg plastik ile kaç parça ürün ürettiğinizi bildiğiniz gibi, 1 kWh elektrik ile kaç parça ürettiğinizi de bilmelisiniz.
AveA Enerji İzleme Sistemi, fabrikanızın enerji röntgenini çeker ve size “Paranızın nereye gittiğini” kuruşu kuruşuna gösterir.
Teknik Altyapı: Tüketimi Nasıl Yakalıyoruz?
Bir enerji izleme projesi, sadece analizör takmaktan ibaret değildir. Verinin sahadan yönetici ekranına akışı kusursuz olmalıdır.
1. Saha Enstrümanları (Analizörler)
Her dağıtım panosuna, kompresöre, chiller’e veya büyük motora bir Güç Analizörü takılır.
* Markalar: Siemens PAC3200/4200, Schneider PM5000, Entes MPR-47.
* Ölçülen Değerler:
* V, I, F: Gerilim, Akım, Frekans.
* P, Q, S: Aktif (kW), Reaktif (kVAr), Görünür (kVA) Güç.
* E_Act, E_React: Aktif ve Reaktif Enerji sayaçları.
* THD (Total Harmonic Distortion): Harmonik bozulma (Kart arızalarının gizli sebebi).
2. Haberleşme Katmanı (Modbus)
Analizörler genellikle Modbus RTU (RS485) veya Modbus TCP/IP protokolü ile konuşur.
Örnek Modbus Haritası (Siemens PAC3200):
| Adres (Offset) | Veri Tipi | Açıklama |
| 1 | Float | L1 Faz Voltajı |
| 13 | Float | L1 Faz Akımı |
| 65 | Float | Toplam Aktif Güç (kW) |
| 801 | Double (64-bit) | Aktif Enerji (kWh) – Import |
AveA olarak biz, sahadaki yüzlerce analizörü Modbus Gateway‘ler ile Ethernet ağına taşıyor ve saniyede bir veri topluyoruz.
3. Yazılım ve Raporlama (Enerji SCADA)
Toplanan veriler SQL veritabanına kaydedilir ve Web Tabanlı Dashboard üzerinde görselleştirilir.
* Vardiya Raporu: 08:00-16:00 vardiyasında ne kadar enerji harcandı?
* Ürün Başı Maliyet (Spesifik Tüketim): (Toplam kWh / Üretilen Adet). Bu veriyi elde etmek için sistemimiz makineden “Parça Sayısı” bilgisini de alır.
ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Uyumu
Birçok işletme ISO 50001 belgesi almak “zorunda” kalıyor. Ancak bu standart sadece bir belge değil, bir disiplindir. Sistemimiz ISO 50001’in şu maddelerini otomatik karşılar:
* Madde 6.6 (Enerji Gözden Geçirme): Geçmişe dönük tüketim trendleri.
* Madde 6.4 (Enerji Performans Göstergeleri – EnPI): Referans yılı (Baseline) ile mevcut yılın karşılaştırılması.
* Madde 9.1 (İzleme, Ölçme ve Analiz): Hedeflenen tasarruf gerçekleşti mi?
Gizli Tehlike: Harmonikler ve Reaktif Ceza
Enerji izleme sistemi sadece tasarruf için değil, sistem sağlığı için de gereklidir.
Harmonikler (THD-V ve THD-I)
Sürücüler (VFD), LED aydınlatmalar ve UPS’ler şebekeyi kirletir.
* Zararları: Elektronik kartların yanması, motorların aşırı ısınması, nötr kablosunun erimesi.
* Çözüm: Analizörlerden THD takibi yapılır. Limit aşılırsa (örn. %5) sistem alarm verir ve Pasif/Aktif Filtre önerisi sunulur.
Reaktif Ceza
Güç faktörü (Cos φ) 1.00’e yakın olmalıdır. 0.99’un altına düşerse veya kapasitif (aşırı kompanzasyon) olursa faturaya “Reaktif Ceza Bedeli” yansır.
Sistemimiz anlık olarak kompanzasyon panosunu izler ve kondansatör arızalarını ceza gelmeden bildirir.
Örnek: Alüminyum Ekstrüzyon Tesisi
Tesis: 3 Ekstrüzyon Presi, 2 Eloksal Banyosu, 4 Billet Fırını
Mevcut Durum:
Aylık elektrik faturası 4.5 Milyon TL. Yönetim, enerjinin %40’ının fırınlarda harcandığını “tahmin” ediyordu.
Uygulama:
* 35 noktaya enerji analizörü takıldı.
* Doğalgaz sayaçlarından (Pulse çıkışı) veri alındı.
* Hava kompresörlerine debimetre takıldı.
Tespitler ve Aksiyonlar:
1. Hava Kaçağı: Pazar günü üretim yokken kompresörlerin %15 yükte çalıştığı görüldü (Hava kaçağı). Kaçaklar giderildi.
2. Boşta Çalışma: Pres beklerken hidrolik pompaların boşa döndüğü görüldü. Otomatik “Sleep Mode” yazılımı eklendi.
3. Fırın İzolasyonu: 2 numaralı fırının diğerlerinden %20 fazla gaz yaktığı görüldü. İzolasyon yenilendi.
Sonuç:
Yatırım kendini 4 ayda amorti etti.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru: Sistem kablosuz kurulabilir mi?
Cevap: Evet. LoRaWAN kablosuz sayaçlar kullanarak, kilometrelerce kablo çekmeden veri toplayabiliriz.
Soru: Mevcut sayaçlarımı kullanabilir miyim?
Cevap: Eğer sayaçlarınızda Modbus (RS485) çıkışı varsa kullanabiliriz. Eğer yoksa değiştirmek gerekir.
Soru: Bu sistem faturamı otomatik düşürür mü?
Cevap: Sistem size faturayı neden yüksek ödediğinizi gösterir (Örn: Gece kliması açık kalan ofisler, verimsiz motorlar). Aksiyonu aldığınızda fatura düşer. Biz buna “Aydınlanma Etkisi” diyoruz.
Neden AveA Otomasyon?
Sadece elektrikçiyiz değiliz, enerji mühendisiyiz. Size sadece “Tüketiminiz 100 kW” demeyiz; “Nerede kayıplarınız var” raporlarız.
Hemen İletişime Geçin
Enerji giderlerinizi kontrol altına alın. Ücretsiz demo kurulumu için arayın.
📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/