AveA Otomasyon

Makine Emniyet Sistemleri ve CE Danışmanlığı | Safety PLC ve Risk Analizi

İş kazalarının bedeli, hiçbir üretim karı ile ölçülemez. Türkiye’de ve dünyada yasalar (6331 Sayılı İSG Kanunu, Makine Emniyet Yönetmeliği 2006/42/AT) işverene şu sorumluluğu yükler: Makinenin güvenli olduğunu kanıtlamak zorundasınız.

AveA Otomasyon olarak biz güvenlik işine “sensör takmak” olarak bakmıyoruz. Bizim için güvenlik, tasarım aşamasında başlayan bir standartlara uyum sürecidir.

Güvenlik Standartları ve PL (Performance Level)

Eğer makinenizi Avrupa’ya ihraç edecekseniz veya kurumsal bir fabrikaya (Örn: Renault, Tofaş, Ford) satacaksanız, sizden EN ISO 13849-1 standardına uygunluk istenir.

Bu standart, güvenlik fonksiyonlarını PL (Performance Level) adı verilen 5 seviyede sınıflandırır: PLa, PLb, PLc, PLd, PLe.

* PLa: Düşük risk (Örn: Küçük bir gösterge ışığı).
* PLc: Orta risk (Örn: Parmak sıkışması, hafif yaralanma).
* PLe: Yüksek risk (Örn: Pres, Robot, Giyotin Makas – Ölümcül tehlike).

Bir pres makinesinde “PLe” seviyesi tutturulmalıdır. Bu şu demektir:
* Kategori 4: Çift kanallı (Redundant) yapı olmalı.
* Diagnostic Coverage: Sistem kendi kendini sürekli test etmeli.
* Common Cause Failure: Tek bir hata (örn. kablo kesiği) güvenliği devre dışı bırakmamalı.

Makine Emniyet Ekipmanları ve Uygulamalar

1. Safety PLC ve Kontrolörler

Eskiden emniyet röleleri ile yapılan karmaşık kablolamalar, artık Safety PLC ile yazılımsal olarak çözülüyor.
* Siemens S7-1500F: Standart PLC programı ile Güvenlik (F-Program) aynı CPU içinde çalışır (Profisafe).
* Pilz PNOZmulti: Konfigüre edilebilir küçük güvenlik kontrolörü.
* Avantajı: Güvenlik mantığını (Logic) değiştirmek için kablo söküp takmaya gerek kalmaz, onaylı yazılım bloğu kullanılır.

Pres Emniyet Retrofiti

Eski preslerde Makine Revizyonu kapsamında:
– Çift el kumanda ekleme (EN 574 Type IIIC Standartlarına uygun)

Örnek Safety Logic (SCL):

// EN 574 Type IIIC Two-Hand Control Logic
FUNCTION_BLOCK "Safety_TwoHand"
VAR_INPUT
  Button_Left : BOOL; // Sol buton
  Button_Right : BOOL; // Sağ buton
  Reset : BOOL;
END_VAR
VAR_OUTPUT
  Safety_Output : BOOL;
END_VAR
VAR
  Timer_Sync : TON; // Senkronizasyon zamanlayıcısı (500ms)
END_VAR

BEGIN
  // Butonlara eş zamanlı basılmalı (max 500ms fark)
  IF Button_Left AND Button_Right THEN
      Timer_Sync(IN := TRUE, PT := T#500ms);
      IF Timer_Sync.Q THEN
          // Senkronizasyon hatası: Butonlara geç basıldı
          Safety_Output := FALSE;
      ELSE
          Safety_Output := TRUE;
      END_IF;
  ELSE
      Timer_Sync(IN := FALSE);
      Safety_Output := FALSE;
  END_IF;
END_FUNCTION_BLOCK

Bu kod parçası, standart PLC ile değil, Safety PLC (F-CPU) üzerinde çalışmalıdır. Standart PLC’de yazılan kodlar SIL/PL sertifikasına sahip değildir ve güvenlik ekipmanı olarak kabul edilmez.

2. Işık Bariyerleri (Light Curtains)

* Muting (Susturma): Palet hattında, palet geçerken bariyerin geçici devre dışı kalması, ama insan geçerse durması.
* Blanking (Körleme): Sac besleme hattında, sacın geçtiği kısmın körlenmesi.
* Type 2 vs Type 4: PLe seviyesi için mutlaka Type 4 bariyer kullanılmalıdır.

3. Alan Tarayıcılar (Laser Scanners)

Robot veya AGV’lerin etrafında fiziksel çit (Fence) kurulamıyorsa kullanılır.
* Warning Zone: İnsan yaklaşınca robot yavaşlar (Sarı Bölge).
* Stop Zone: İnsan çok yaklaşınca robot durur (Kırmızı Bölge).

CE Danışmanlığı ve Teknik Dosya

Makinenizin üzerine “CE” etiketi yapıştırmak, sadece bir sticker yapıştırmak değildir. Arkasında dolu bir Teknik Dosya olmalıdır. AveA olarak şu hizmeti veriyoruz:

1. Risk Analizi (EN ISO 12100): Tehlikelerin belirlenmesi ve risk skorlaması.
2. Elektrik Testleri (EN 60204-1): İzolasyon, Toprak devamlılığı, Yüksek gerilim testleri.
3. Gürültü Testi: Desibel ölçümü.
4. Kullanım Kılavuzu: Standartlara uygun uyarı işaretleri ve talimatlar.
5. AT Uygunluk Beyanı (DoC): İmzalı yasal belge.

Önemli: CE belgesini bir “Belgelendirme Kuruluşu” değil, üretici (siz) verirsiniz. Biz sürecin teknik danışmanlığını yaparak dosyanızı denetime hazır hale getiririz.

Retrofit: Eski Makineyi Güvenli Hale Getirmek

Fabrikanızda CE etiketi olmayan, 1990 model bir pres var. İş güvenliği uzmanı “Kapatılsın” raporu verdi. Ne yapacaksınız?
Makineyi atmak yerine Safety Retrofit yapıyoruz:
1. Mevcut panoyu inceliyoruz.
2. Eski kontaktörleri, Safety Kontaktör (Mirror contact özellikli) ile değiştiriyoruz.
3. Acil stop butonlarını çift kanallı yapıyoruz.
4. Gerekli yerlere switch ve bariyer ekleyip, Safety PLC ile sistemi güvenli hale getiriyoruz.

Örnek: Robotik Kaynak Hücresi CE Süreci

Konu: İtalya’ya ihracat yapılacak 5 adet kaynak hücresi.

Sorun: İtalyan müşteri, hücrelerin “EN ISO 10218-2 Robot Sistemi Güvenliği” standardına uygun olduğunu ve PLe seviyesinde olduğunu kanıtlayan rapor istedi.

AveA Çözümü:
* Hücre kapılarına RFID kodlu güvenlik switchleri (Sick) takıldı.
* Robot ile döner tabla arasına mekanik limit switchler eklendi.
* SISTEMA yazılımı ile PL hesabı yapıldı ve PLe seviyesi raporlandı.
* Tüm elektrik şemaları projede revize edildi.

Hemen İletişime Geçin

İş kazası riskini ve yasal sorumluluğunuzu minimize edin. Ücretsiz ön inceleme için arayın.

📞 Telefon / WhatsApp: +90 533 454 52 32
📧 E-posta: info@aveaotomasyon.com
🌐 Web: www.aveaotomasyon.com/

, , , , ,
1