Makine yıllardır aynı PLC ile çalışıyor, ama eski PLC’nin yedek parçası artık bulunamıyor. Bir modül arızalandığında tedarikçi “artık üretilmiyor” diyor, ikinci el piyasasında fiyat her seferinde artıyor, gelen parçanın sağlam olup olmadığı belli değil. Programın güncel bir yedeği var mı, kimse emin değil. Programı yazan kişi ise çoktan ayrılmış.
Bu sayfada eski PLC’nin yarattığı riski, stoklama, yedekleme ve migrasyon seçeneklerini ve hangisinin hangi durumda mantıklı olduğunu anlatıyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (6 başlık)
Eski PLC yedek parçası neden bulunamıyor?
Her PLC ailesinin bir yaşam döngüsü vardır. Üretici önce ürünün satıştan kalkacağını duyurur, sonra yeni ürün satışını durdurur, belirli bir süre yalnızca yedek parça ve onarım sunar ve sonunda desteği tamamen bitirir. Bu noktadan sonra parça yalnızca ikinci el veya yenilenmiş ürün piyasasında bulunur.
Siemens örneği bu süreci iyi gösterir:
- SIMATIC S5: Yaşam döngüsü tamamlanmış bir ailedir. Siemens’in çevrimiçi kataloğunda S5 modülleri “PM500” (ürün yaşam sonu) durumunda listelenir; birçoğunda yerine bir ürün gösterilmez (Siemens katalog örneği, 6ES5374-1KH21). Yani yeni parça ve üretici onarımı artık bir seçenek değildir.
- SIMATIC S7-300 ve ET 200M: Siemens’in migrasyon sunumuna göre satıştan kalkış duyurusu Ekim 2023’te yapılmış, ürün iptali (yeni ürün satışının bitmesi) Ekim 2025’te başlamıştır; yedek parça bulunabilirliği en az Ekim 2033’e kadar sürecektir (Siemens, S7-300 ve HMI migrasyonu sunumu). Bazı modüller için farklı tarihler olabileceğinden kendi sipariş numaralarınızın durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Diğer markalarda da benzer bir döngü vardır; tarihler üreticinin ürün durum duyurularından takip edilir. Sorunun asıl riski şudur: parça bulunamadığında arıza birkaç saatlik bir onarım olmaktan çıkar ve makinenin haftalarca durmasına yol açabilir. Buna sıklıkla şu eksikler eşlik eder:
- Program yedeği yok veya güncel değil: Sahada yapılan değişiklikler yedeğe yansımamıştır.
- Programlama yazılımı ve kablosu yok: Eski sistemlere bağlanmak için gereken yazılım ve arayüz çoğu zaman kayıptır.
- Dokümantasyon eksik: Elektrik şeması ve adres listesi güncel değildir.
- Bilgi tek kişide: Sistemi bilen kişi ayrıldığında bilgi de gider.
Çözüm seçenekleri
| Seçenek | Ne zaman mantıklı? | Sınırları |
|---|---|---|
| Program ve konfigürasyon yedeği alma | Her durumda, hemen; en ucuz ve en acil önlem | Arıza riskini azaltmaz; yalnızca toparlanmayı hızlandırır |
| Dokümantasyonu güncelleme (şema, adres listesi) | Şema eksik veya güncel değilse | Zaman ister; makine başında doğrulanmalı |
| Kritik modülleri yedek olarak stoklama | Migrasyon kısa vadede mümkün değilse, köprü çözüm olarak | Parçalar da yaşlanır; ikinci el parçanın sağlamlığı belirsiz olabilir |
| Yenilenmiş ve onarılmış modül tedariki | Acil bir arızada geçici çözüm olarak | Kalite ve garanti tedarikçiye bağlıdır |
| Aşamalı migrasyon (önce CPU, sonra I/O) | Duruş penceresi kısa, sistem büyükse | Ara dönemde iki teknoloji birlikte yaşar |
| Tam migrasyon (yeni PLC, I/O, HMI) | Parça riski yüksek, makine uzun yıllar çalışacaksa | Planlı duruş, test ve yatırım gerektirir |
| Makineyi yenileme | Makinenin mekanik ömrü de dolmuşsa | En büyük yatırım; PLC sorunu başka sorunlarla birlikte değerlendirilmeli |
Yedek almak ve dokümantasyonu güncellemek, hangi yol seçilirse seçilsin ilk adımdır. Yedekleme düzeni için SCADA yedekleme ve felaket kurtarma sayfamızdaki ilkeler PLC tarafı için de geçerlidir. S7-300 arızalarında ilk teşhis için Siemens S7-300 LED hata çözümü sayfamıza bakabilirsiniz.
Otomasyon hangi durumda mantıklı?
Kontrol listesi:
- PLC’nin modülleri üreticiden artık temin edilemiyor veya yakında edilemeyecek mi?
- Makine durduğunda üretimin önemli bir kısmı etkileniyor mu?
- Makinenin uzun yıllar daha çalışması planlanıyor mu?
- Programın güncel yedeği ve programlama ortamı elinizde değil mi?
- Planlı bir duruş penceresi (bakım dönemi, tatil) ayarlanabilir mi?
Migrasyon şu durumlarda henüz doğru adım olmayabilir:
- Makinenin birkaç yıl içinde devreden çıkacağı kesinse; yedek stoklama ve program yedeği yeterli olabilir.
- PLC henüz aktif yaşam döngüsündeyse ve parçalar kolay bulunuyorsa; önce yedekleme yapılıp migrasyon planlanabilir.
- Makinenin mekanik yapısı da yorgunsa; yalnızca PLC yenilemek yerine makinenin tamamı değerlendirilmelidir. Bu konuyu eski makine sık arıza yapıyor sayfamızda anlattık.
Yeni platform seçiminde Siemens S7-1200 ve S7-1500 karşılaştırması yardımcı olabilir.
Nasıl başlanır?
- Arayın: 0533 454 52 32 numarasından PLC’nin marka, model ve sipariş numaralarını, makinenin ne iş yaptığını ve son arızaları anlatın.
- Yerinde inceleme: PLC, I/O, HMI ve haberleşme yapısını yerinde görür, mümkünse programın yedeğini alırız.
- Analiz: Modüllerin yaşam döngüsü durumunu, parça riskini ve programın durumunu değerlendirip stoklama, aşamalı ve tam migrasyon seçeneklerini birlikte tartışırız.
- Teklif: Seçilen yola göre donanım, program dönüşümü, test ve duruş planını içeren bir öneri sunarız.
- Devreye alma: Yeni sistemi mümkün olduğunca önceden hazırlayıp test eder, sahada devreye alır, eski ve yeni çalışmayı birlikte karşılaştırarak teslim ederiz.
Hizmet kapsamı için PLC migrasyonu: S5’ten S7’ye dönüşüm ve Siemens S5 PLC yenileme ve modernizasyon sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Siemens S5 yedek parçası hâlâ bulunur mu?
S5 ailesinin üretici yaşam döngüsü tamamlanmıştır; Siemens kataloğunda S5 modülleri yaşam sonu durumunda listelenir. Parçalar yalnızca ikinci el veya yenilenmiş ürün piyasasında bulunabilir ve bu piyasanın sürekliliği garanti değildir.
S7-300 üretimden kalktı mı?
Siemens’in migrasyon sunumuna göre S7-300 ve ET 200M için yeni ürün satışı Ekim 2025’te sona ermiştir. Yedek parça bulunabilirliği en az Ekim 2033’e kadar sürecektir. Kendi modüllerinizin durumunu sipariş numarasıyla kontrol etmeniz önerilir.
S5 programı S7’ye çevrilebilir mi?
Program mantığı yeni sisteme aktarılabilir, ama bu genellikle doğrudan bir dosya dönüşümü değildir. Eski program incelenir, yeni platformda yeniden yapılandırılır ve makine başında test edilir.
PLC migrasyonu sırasında makine ne kadar durur?
Süre, sistemin büyüklüğüne ve hazırlığa bağlıdır. Pano, program ve HMI önceden hazırlanıp test edilirse sahadaki duruş kısalır. Aşamalı geçiş de duruşu bölmenin bir yoludur.
Eski PLC’nin programı nasıl yedeklenir?
Uygun programlama yazılımı ve arayüz kablosuyla PLC’ye bağlanılıp program okunur ve saklanır. Eski sistemlerde bu yazılım ve arayüz bulunmayabilir; bu durumda yedekleme de bir hazırlık işidir ve geciktirilmemelidir.
Eskişehir ve çevre illerde destek
AveA Otomasyon olarak Eskişehir’de ve çevre illerde eski PLC’lerin program yedeği, arıza desteği ve yeni platformlara migrasyonu konusunda hizmet veriyoruz. İlk görüşme için PLC’nin modelini ve modüllerin sipariş numaralarını paylaşmanız yeterli. İsterseniz iletişim sayfamızdan da yazabilirsiniz.
Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.