Makine yıllardır aynı PLC ile çalışıyor, ama eski PLC’nin yedek parçası artık bulunamıyor. Bir modül arızalandığında tedarikçi “artık üretilmiyor” diyor, ikinci el piyasasında fiyat her seferinde artıyor, gelen parçanın sağlam olup olmadığı belli değil. Programın güncel bir yedeği var mı, kimse emin değil. Programı yazan kişi ise çoktan ayrılmış.
Kısa cevap: Eski PLC’nin yedek parçası, üretici ürünün yaşam döngüsünü bitirip desteği kestiği için bulunamaz; parça yalnızca ikinci el veya yenilenmiş ürün piyasasında kalır. Hangi yol seçilirse seçilsin ilk adım program ve konfigürasyon yedeği almak ve dokümantasyonu güncellemektir; ardından kritik modül stoğu, aşamalı ya da tam migrasyon değerlendirilir.
Bu sayfada eski PLC’nin yarattığı riski, stoklama, yedekleme ve migrasyon seçeneklerini ve hangisinin hangi durumda mantıklı olduğunu anlatıyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (8 başlık)
Eski PLC yedek parçası neden bulunamıyor?
Her PLC ailesinin bir yaşam döngüsü vardır. Üretici önce ürünün satıştan kalkacağını duyurur, sonra yeni ürün satışını durdurur, belirli bir süre yalnızca yedek parça ve onarım sunar ve sonunda desteği tamamen bitirir. Bu noktadan sonra parça yalnızca ikinci el veya yenilenmiş ürün piyasasında bulunur.
Siemens örneği bu süreci iyi gösterir:
- SIMATIC S5: Yaşam döngüsü tamamlanmış bir ailedir. Siemens’in çevrimiçi kataloğunda S5 modülleri “PM500” (ürün yaşam sonu) durumunda listelenir; birçoğunda yerine bir ürün gösterilmez (Siemens katalog örneği, 6ES5374-1KH21). Yani yeni parça ve üretici onarımı artık bir seçenek değildir.
- SIMATIC S7-300 ve ET 200M: Siemens’in migrasyon sunumuna göre satıştan kalkış duyurusu Ekim 2023’te yapılmış, ürün iptali (yeni ürün satışının bitmesi) Ekim 2025’te başlamıştır; yedek parça bulunabilirliği en az Ekim 2033’e kadar sürecektir (Siemens, S7-300 ve HMI migrasyonu sunumu). Bazı modüller için farklı tarihler olabileceğinden kendi sipariş numaralarınızın durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Diğer markalarda da benzer bir döngü vardır; tarihler üreticinin ürün durum duyurularından takip edilir. Sorunun asıl riski şudur: parça bulunamadığında arıza birkaç saatlik bir onarım olmaktan çıkar ve makinenin haftalarca durmasına yol açabilir. Buna sıklıkla şu eksikler eşlik eder:
- Program yedeği yok veya güncel değil: Sahada yapılan değişiklikler yedeğe yansımamıştır.
- Programlama yazılımı ve kablosu yok: Eski sistemlere bağlanmak için gereken yazılım ve arayüz çoğu zaman kayıptır.
- Dokümantasyon eksik: Elektrik şeması ve adres listesi güncel değildir.
- Bilgi tek kişide: Sistemi bilen kişi ayrıldığında bilgi de gider.
Çözüm seçenekleri
| Seçenek | Ne zaman mantıklı? | Sınırları |
|---|---|---|
| Program ve konfigürasyon yedeği alma | Her durumda, hemen; en ucuz ve en acil önlem | Arıza riskini azaltmaz; yalnızca toparlanmayı hızlandırır |
| Dokümantasyonu güncelleme (şema, adres listesi) | Şema eksik veya güncel değilse | Zaman ister; makine başında doğrulanmalı |
| Kritik modülleri yedek olarak stoklama | Migrasyon kısa vadede mümkün değilse, köprü çözüm olarak | Parçalar da yaşlanır; ikinci el parçanın sağlamlığı belirsiz olabilir |
| Yenilenmiş ve onarılmış modül tedariki | Acil bir arızada geçici çözüm olarak | Kalite ve garanti tedarikçiye bağlıdır |
| Aşamalı migrasyon (önce CPU, sonra I/O) | Duruş penceresi kısa, sistem büyükse | Ara dönemde iki teknoloji birlikte yaşar |
| Tam migrasyon (yeni PLC, I/O, HMI) | Parça riski yüksek, makine uzun yıllar çalışacaksa | Planlı duruş, test ve yatırım gerektirir |
| Makineyi yenileme | Makinenin mekanik ömrü de dolmuşsa | En büyük yatırım; PLC sorunu başka sorunlarla birlikte değerlendirilmeli |
Yedek almak ve dokümantasyonu güncellemek, hangi yol seçilirse seçilsin ilk adımdır. Yedekleme düzeni için SCADA yedekleme ve felaket kurtarma sayfamızdaki ilkeler PLC tarafı için de geçerlidir. S7-300 arızalarında ilk teşhis için Siemens S7-300 LED hata çözümü sayfamıza bakabilirsiniz.
Otomasyon hangi durumda mantıklı?
Kontrol listesi:
- PLC’nin modülleri üreticiden artık temin edilemiyor veya yakında edilemeyecek mi?
- Makine durduğunda üretimin önemli bir kısmı etkileniyor mu?
- Makinenin uzun yıllar daha çalışması planlanıyor mu?
- Programın güncel yedeği ve programlama ortamı elinizde değil mi?
- Planlı bir duruş penceresi (bakım dönemi, tatil) ayarlanabilir mi?
Migrasyon şu durumlarda henüz doğru adım olmayabilir:
- Makinenin birkaç yıl içinde devreden çıkacağı kesinse; yedek stoklama ve program yedeği yeterli olabilir.
- PLC henüz aktif yaşam döngüsündeyse ve parçalar kolay bulunuyorsa; önce yedekleme yapılıp migrasyon planlanabilir.
- Makinenin mekanik yapısı da yorgunsa; yalnızca PLC yenilemek yerine makinenin tamamı değerlendirilmelidir. Bu konuyu eski makine sık arıza yapıyor sayfamızda anlattık.
Yeni platform seçiminde Siemens S7-1200 ve S7-1500 karşılaştırması yardımcı olabilir.
Nasıl başlanır?
- Arayın: 0533 454 52 32 numarasından PLC’nin marka, model ve sipariş numaralarını, makinenin ne iş yaptığını ve son arızaları anlatın.
- Yerinde inceleme: PLC, I/O, HMI ve haberleşme yapısını yerinde görür, mümkünse programın yedeğini alırız.
- Analiz: Modüllerin yaşam döngüsü durumunu, parça riskini ve programın durumunu değerlendirip stoklama, aşamalı ve tam migrasyon seçeneklerini birlikte tartışırız.
- Teklif: Seçilen yola göre donanım, program dönüşümü, test ve duruş planını içeren bir öneri sunarız.
- Devreye alma: Yeni sistemi mümkün olduğunca önceden hazırlayıp test eder, sahada devreye alır, eski ve yeni çalışmayı birlikte karşılaştırarak teslim ederiz.
Hizmet kapsamı için PLC migrasyonu: S5’ten S7’ye dönüşüm ve Siemens S5 PLC yenileme ve modernizasyon sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İkinci el modül, gateway ve adaptör: ara çözümlerin riskleri
Migrasyon hemen yapılamıyorsa makineyi ayakta tutmak için ara çözümlere başvurulur. Her birinin sağladığı ve sağlamadığı farklıdır:
| Ara çözüm | Ne sağlar | Dikkat edilecekler |
|---|---|---|
| İkinci el veya bağımsız tedarikçiden modül | Acil arızada makineyi kısa sürede çalıştırabilir | Yeniden paketlenmiş veya sahte ürün riski vardır. Gelen modülün sipariş numarası, seri numarası, donanım ve firmware sürümü kontrol edilmeli, sürümün mevcut sistemle uyumlu olduğu doğrulanmalıdır. Yetkisiz kaynaktan alınan ürünlerde üretici garantisi ve firmware kullanım lisansı bulunmayabilir |
| Kendi kritik yedek stoğu | Parçayı arıza anında aramak zorunda kalmamak | Stoktaki modül de yaşlanır; mümkünse bir test düzeninde çalıştığı denenmiş ve sürümü kayıtlı olmalıdır |
| Haberleşme gateway’i (protokol dönüştürücü) | Eski PLC’ye dokunmadan yeni HMI, SCADA veya yeni bir PLC ile veri alışverişi | PLC’nin kendi parça riskini çözmez; gateway de ek bir arıza noktasıdır ve yedeği bulunmalıdır |
| Eski I/O’yu yeni CPU ile kullanmak | Saha kablolarına ve I/O modüllerine dokunmadan CPU’yu yenilemek. Örneğin Siemens S7-400 kılavuzu, IM 463-2 arayüz modülüyle bazı S5 genişleme birimlerinin (EU 183U, EU 185U, EU 186U, ER 701-2, ER 701-3) S7-400’e bağlanmasını tarif eder | Eski I/O modülleri yaşlanmaya devam eder; program yeni CPU için yeniden yazılır; eski sistemin çevre koşulu gereksinimleri geçerli kalır |
| Ön konnektör adaptörleri | Mevcut S5 ön konnektörlerini yeni modüllere bağlayarak saha kablolarını sökmeden geçiş. Siemens’in S5 geçiş kılavuzu, S7-300, S7-400 ve S7-1500 için bu amaçla geliştirilmiş I/O adaptörlerini anlatır; başka üreticilerin de benzer adaptörleri vardır | Her modül tipi için uygun adaptör üreticinin seçim tablosundan doğrulanmalıdır; kablo ve klemenslerin durumu yine kontrol edilmelidir |
Ara çözümler zaman kazandırır ama parça riskini ortadan kaldırmaz. Hangisi seçilirse seçilsin migrasyon planı paralel olarak hazırlanmalıdır.
Program tarafında migrasyona hazırlık
Donanım değişimi planlanırken program tarafındaki riskler çoğu zaman gözden kaçar:
- Sembol ve yorumlar CPU’da olmayabilir: S7-300 gibi sistemlerde CPU’dan okunan program genellikle sembol adları ve açıklamalar olmadan gelir; bunlar programlama bilgisayarındaki proje dosyasında durur. Orijinal proje dosyası bulunamıyorsa programın anlaşılması ve dönüştürülmesi daha uzun sürer.
- S5’ten yeni platforma geçiş kılavuzu: Siemens, S5 projelerinin S7-1500 ve TIA Portal’a taşınması için ayrı bir geçiş kılavuzu yayımlar (giriş numarası 105106251). Kılavuz dönüşümü iki aşamalı önerir: önce STEP 7 V5.5 ile gelen S5/S7 dönüştürücüyle STEP 7 V5.5’e, sonra TIA Portal’a. Otomatik dönüşümden sonra programın elle düzeltilmesi gerekebilir.
- Adresleme ve komut farkları: S5’te veri bloklarındaki veriler kelime (word), S7’de bayt bazında adreslenir; S5’e özgü bazı komutlar S7’de bulunmaz ve yeniden yazılması gerekir. Dönüştürülen adresler, zamanlayıcılar ve zamana bağlı adımlar makine başında tek tek doğrulanmalıdır.
- I/O listesi ve sinyal haritası: Eski ve yeni adreslerin eşleştiği bir liste, devreye almada hangi sinyalin nereye taşındığını gösterir ve test süresini kısaltır.
- Test planı: Eski makinenin normal çevrimi, arıza durumları ve emniyet fonksiyonları geçişten önce yazılı hale getirilirse yeni sistem aynı ölçütlerle denenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Siemens S5 yedek parçası hâlâ bulunur mu?
S5 ailesinin üretici yaşam döngüsü tamamlanmıştır; Siemens kataloğunda S5 modülleri yaşam sonu durumunda listelenir. Parçalar yalnızca ikinci el veya yenilenmiş ürün piyasasında bulunabilir ve bu piyasanın sürekliliği garanti değildir.
S7-300 üretimden kalktı mı?
Siemens’in migrasyon sunumuna göre S7-300 ve ET 200M için yeni ürün satışı Ekim 2025’te sona ermiştir. Yedek parça bulunabilirliği en az Ekim 2033’e kadar sürecektir. Kendi modüllerinizin durumunu sipariş numarasıyla kontrol etmeniz önerilir.
S5 programı S7’ye çevrilebilir mi?
Program mantığı yeni sisteme aktarılabilir, ama bu genellikle doğrudan bir dosya dönüşümü değildir. Eski program incelenir, yeni platformda yeniden yapılandırılır ve makine başında test edilir.
PLC migrasyonu sırasında makine ne kadar durur?
Süre, sistemin büyüklüğüne ve hazırlığa bağlıdır. Pano, program ve HMI önceden hazırlanıp test edilirse sahadaki duruş kısalır. Aşamalı geçiş de duruşu bölmenin bir yoludur.
Eski PLC’nin programı nasıl yedeklenir?
Uygun programlama yazılımı ve arayüz kablosuyla PLC’ye bağlanılıp program okunur ve saklanır. Eski sistemlerde bu yazılım ve arayüz bulunmayabilir; bu durumda yedekleme de bir hazırlık işidir ve geciktirilmemelidir.
Eskişehir ve çevre illerde destek
AveA Otomasyon olarak Eskişehir’de ve çevre illerde eski PLC’lerin program yedeği, arıza desteği ve yeni platformlara migrasyonu konusunda hizmet veriyoruz. PLC’nin modelini veya modüllerin sipariş numaralarını biliyorsanız işe yarar; bilinmiyorsa yerinde birlikte çıkarırız. İsterseniz iletişim sayfamızdan da yazabilirsiniz.
Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.

“Eski PLC Yedek Parça Bulunamıyor: Stok, Yedek ve Migrasyon” için bir yanıt
[…] – Sık sık kart arızası (Yedek parça bulunamıyor). – İş güvenliği denetiminden geçemedi (Kategori 0 Stop yok). – Basınç […]