Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 4 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Kısa cevap: Eski PLC’ler hâlâ çalışıyor çünkü sağlam yapılmışlar, makinenin mantığı yıllar içinde oturmuş ve “çalışana dokunma” kuralı geçerli. Ama Siemens’e göre S5 bileşenleri 2003’ten beri üretilmiyor; S7-300 ise Ekim 2025’te yeni satıştan çıktı; Siemens yedek parça bulunabilirliğini en az Ekim 2033’e kadar taahhüt ediyor. Risk PLC’nin bugün bozulması değil, bozulduğu gün yerine konacak parçanın ve onu bilen insanın bulunamaması.

Bazı fabrikalarda pano kapağını açınca, onlarca yıl önce devreye alınmış bir Siemens S5’in hâlâ çalıştığını görebilirsiniz. Programını yazan mühendis çoktan emekli olmuştur, programlama yapan bilgisayar bir dolabın üstünde tozlanır. Ve makine her sabah çalışır. Peki neden?

Bu yazıda (6 başlık)

Eski PLC’ler neden bu kadar uzun yaşıyor?

Sağlam donanım. Endüstriyel kontrolörler, sıcaklık, titreşim ve elektriksel gürültü altında yıllarca çalışmak için tasarlanır. Kartlarında hareketli parça yoktur.

Oturmuş mantık. Bir pres hattının ya da fırının programı, yıllar içinde sahadaki her sorunla birlikte düzeltilmiştir. Makine “olması gerektiği gibi” çalışır; kimse bu dengeyi bozmak istemez.

Yenileme maliyeti görünür, risk görünmez. PLC değişiminin bir faturası vardır. Uzun bir duruşun maliyeti ise yaşanana kadar sadece bir ihtimaldir.

Zaman yok. Üretim planı dolu olan bir tesiste, birkaç günlük planlı duruş bulmak zordur.

Bunların hepsi anlaşılır sebepler. Ama ürün yaşam döngüsü takvimi işlemeye devam ediyor.

Eski bir PLC’nin programını güncel bir CPU’ya taşımak (ör. S5 veya S7-300’den S7-1200/S7-1500’e) PLC programlama hizmeti kapsamında yaptığımız işlerdendir.

Siemens yaşam döngüsü: Takvim ne diyor?

SIMATIC S5

SIMATIC S5 1979’da piyasaya çıktı. Siemens’in 2015 tarihli S5’ten S7-1500’e göç kılavuzuna göre S5 bileşenleri 2003’ten beri üretilmiyor. Kılavuz yazıldığında büyük ölçüde yedek parça olarak temin edilebiliyorlardı, ama yalnızca eski parçanın değişimi karşılığında ve mevcut parça sayısı sürekli azalıyordu (Siemens göç kılavuzu).

Aynı kılavuz riski açıkça yazıyor: Eski tesisler için risk, zorlaşan yedek parça tedariki ve nitelikli servis mühendisi bulmanın giderek zorlaşması nedeniyle sürekli artıyor.

SIMATIC S7-300

S7-300, 1990’ların ortasında S7 ailesiyle birlikte geldi. Siemens’in Ağustos 2023 tarihli blog yazısı, S7-300 ve ET 200M serisinin çıkış duyurusunun Ekim 2023’te yapılacağını ve ürünlerin aşamalı olarak satıştan kaldırılacağını yazıyordu (Siemens blog). Siemens’in yaşam döngüsü sunumundaki takvim:

AşamaSiemens koduTarih
Ürün çıkış duyurusuP.M 400Ekim 2023
Ürün iptali (yeni satış biter, yedek parça dönemi başlar)P.M 410Ekim 2025
Ürün sona ermesi (yedek parça taahhüdü biter)P.M 490En erken Ekim 2033

Kaynak: Siemens S7-300 yaşam döngüsü sunumu. Siemens, kısa vadeli bileşen tedarik sorunları gibi durumlarda tek tek modüller için istisnalar olabileceğini de belirtiyor.

Yani Kasım 2026 itibarıyla S7-300, yeni ürün olarak satılmıyor ve yedek parça dönemindedir. 2033’e yedi yıl var; bir fabrikanın yatırım planlaması için bu çok uzun bir süre değil.

Asıl risk nerede?

RiskNe olur?
CPU veya kart arızasıYedek bulunamazsa ikinci el piyasaya ve fiyatına mahkûm kalırsınız
Program yedeği yok veya eskiArızadan sonra makineyi yeniden ayağa kaldırmak günler sürebilir
Programlama bilgisayarıEski yazılımlar ve eski arayüzler yeni bilgisayarlarda çalışmayabilir
Bilgi kaybıSistemi bilen teknisyen emekli olduğunda bilgi de gider
HaberleşmeEski ağlar MES, SCADA ve veri toplama sistemlerine bağlanmakta zorlanır

Siemens’in 2024 tarihli duruş maliyeti raporu, büyük tesislerde bir duruştan sonra üretime dönme süresinin 2019’daki 49 dakikadan 81 dakikaya çıktığını; sebepler arasında nitelikli bakım personelinin azalmasını ve yedek parça tedarik sorunlarını saydığını hatırlatalım. Eski PLC’de bu iki sorun birden yaşanır.

Geçiş yolları

1. Önce sigorta: Yedek ve envanter. Hemen yapılabilecek en ucuz iş, mevcut programın güncel yedeğini almak, kullanılan kartların listesini çıkarmak ve kritik kartlardan yedek temin etmek. Sistem en azından bir arızadan sonra geri yüklenebilir hale gelir.

2. Kademeli geçiş. Siemens ve partnerleri, STEP 7 içine entegre dönüştürme araçları ve yeniden kablolamayı önleyen I/O adaptörleri sunuyor. Böylece saha kablolaması yerinde kalırken CPU ve I/O tarafı yenilenebilir.

3. Tam migrasyon. PLC, HMI ve ağın birlikte yenilenmesi. Program dönüştürülürken eski kodun gözden geçirilmesi, emniyet fonksiyonlarının güncel kurallara göre ele alınması ve veri toplamaya hazır bir yapı kurulması için iyi bir fırsat.

Hangi hedef platform? Siemens S5 için S7-1500’e geçiş yolunu anlatıyor; daha küçük makinelerde S7-1200 de değerlendirilebilir. Farkları için S7-1200 ve S7-1500 karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.

Geçişin planlanması, kapsamı ve adımları için Siemens S5 PLC yenileme ve modernizasyon ve PLC migrasyonu: S5–S7 dönüşümü sayfalarımıza bakabilirsiniz. S7-300’ünüz hâlâ çalışıyor ama arıza veriyorsa S7-300 LED hata çözümü rehberimiz ilk teşhis için yardımcı olur.

İlgili sayfalar: Siemens PLC Yaşam Döngüsü 2026.

Sıkça Sorulan Sorular

Siemens S5 hâlâ satılıyor mu?

Hayır. Siemens’e göre S5 bileşenleri 2003’ten beri üretilmiyor; 2015 tarihli kılavuza göre yedek parçalar yalnızca değişim karşılığında veriliyordu ve sayıları azalıyordu. Güncel durum için Siemens’e danışılmalı.

S7-300 ne zaman bitiyor?

Siemens takvimine göre S7-300 için çıkış duyurusu Ekim 2023’te yapıldı, yeni satış Ekim 2025’te sona erdi ve yedek parça bulunabilirliği (P.M 490) en az Ekim 2033’e kadar taahhüt ediliyor.

Eski PLC’yi değiştirmek zorunlu mu?

Yasal bir zorunluluk yok. Ama yedek parça ve servis bulmak zorlaştıkça, arıza anındaki duruşun uzaması riski artar. Planlı geçiş bu riski sizin seçtiğiniz bir zamana çeker.

S5’ten S7’ye geçerken kablolar değişir mi?

Her zaman değil. Siemens ve partnerlerinin sunduğu I/O adaptörleriyle saha kablolaması yerinde bırakılarak geçiş yapılabilir. Uygunluk mevcut kartlara ve pano yapısına bağlıdır.

Eski PLC programı yeni PLC’ye aktarılabilir mi?

Siemens’in dönüştürme araçları programın önemli kısmını aktarmaya yardımcı olur, ama dönüştürülen kodun mühendis tarafından gözden geçirilmesi ve sahada test edilmesi gerekir.

Eskişehir’de PLC modernizasyonu desteği

Eski bir PLC’yi yenilemenin en iyi zamanı, arızadan önceki zamandır. Mevcut S5 veya S7-300 sisteminizin yedeğini almak, kart envanterini çıkarmak ve size uygun geçiş yolunu, kademeli mi tam mı, birlikte planlamak için sistemi yerinde inceleyebiliriz; genel kapsam için makine ve otomasyon modernizasyonu sayfamıza bakabilirsiniz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.