Kısa cevap: İnsansı robotlar fabrikaya girdi ama henüz pilot aşamasında. BMW Spartanburg’da Figure 02, 10 ayda 90.000’den fazla sac parçayı kaynak fikstürlerine taşıdı; GXO’nun deposunda Agility Digit 100.000’den fazla kasa taşıdı. Bugün yaptıkları işler basit al-bırak işleri; hız ve maliyette klasik robot hücresinin yerini almaları için daha yol var.
Sosyal medyada insansı robotların takla attığı, çamaşır katladığı videolar milyonlarca izleniyor. Fabrika sahibinin sorusu ise başka: Bu robot benim hattımda vardiya boyunca, her gün, aynı işi yapabilir mi? 2024–2026 arasında açıklanan gerçek sonuçlar bu soruya ilk kez veriyle cevap veriyor.
Bu yazıda (7 başlık)
BMW Spartanburg: Figure 02’nin 10 aylık bilançosu
BMW, 2024’te ABD’deki Spartanburg fabrikasında Kaliforniyalı Figure firmasının insansı robotu Figure 02’yi denemeye başladı. İlk testte robot, sac parçaları belirli fikstürlere yerleştirdi; bu parçalar daha sonra şasinin bir parçası olarak birleştiriliyordu.
Deneme daha sonra gerçek üretime taşındı. BMW’nin açıkladığı sonuçlar (BMW Group):
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Süre | 10 ay |
| Çalışma düzeni | Haftada 5 gün, 10 saatlik vardiyalar |
| Taşınan parça | 90.000’den fazla |
| Çalışma süresi | Yaklaşık 1.250 saat |
| Atılan adım | Yaklaşık 1,2 milyon |
| Katkı verilen üretim | 30.000’den fazla BMW X3 |
| Görev | Gövde atölyesinde sac parçaları alıp kaynak için konumlandırmak |
Bu rakamları bir de şöyle okuyalım: 90.000 parça / 1.250 saat, saatte yaklaşık 72 parça eder; yani parça başına ortalama 50 saniye civarı. Bu kaba bir ortalama (çalışma saatlerinin hepsi parça taşımaya gitmemiş olabilir), ama klasik bir robot hücresinin al-bırak hızının oldukça altında olduğu açık.
BMW’nin paylaştığı dersler de var: Pilot sırasında ek bariyer ve bölmelerle güvenlik konsepti revize edildi, salondaki 5G kapsaması iyileştirildi. Figure ise robotun ön kolunun en sık arıza veren donanım noktası olduğunu ve bu dersin yeni model Figure 03’ün tasarımına yansıdığını açıkladı.
Sırada ne var? BMW’ye göre Figure 03, Spartanburg’da lojistik tarafında sıralama (sequencing) işi yapacak: Büyük kasalardan karışık parçaları alıp sıralama arabalarına dizecek. BMW ayrıca Hexagon’un insansı robotu AEON’u Aralık 2025’te Leipzig fabrikasında ilk kez sahada denedi; tam pilot işletme 2026 yazına planlandı. AEON yüksek gerilim batarya montajı ve bileşen üretiminde çalışıyor, üretim hattına da malzeme taşıyor.
GXO ve Agility Digit: Depoda kasa taşıyan insansı robot
Lojistik devi GXO, Agility Robotics’in Digit robotunu 2023 sonunda Georgia, Flowery Branch’teki deposunda denemeye başladı. Haziran 2024’te iki şirket çok yıllık bir “hizmet olarak robot” (RaaS) anlaşması imzaladı. Şirketler bunu, insansı robotların canlı operasyonda ilk resmi ticari kullanımı olarak tanımlıyor (GXO basın bülteni, Ekim 2026).
Digit’in işi tek cümleyle anlatılabilir: Kasaları alıp konveyöre koymak. Ekim 2026 itibarıyla bu tesiste 100.000’den fazla kasa taşıdı. GXO, Digit’i 2027 başından itibaren Kuzey Carolina ve Tennessee’deki iki tesisine daha götüreceğini duyurdu.
Hyundai ve Atlas: 2028 hedefi
Boston Dynamics’in sahibi Hyundai Motor Group, yeni Atlas’ı CES 2026’da tanıttı. Hyundai’nin açıklamasına göre Atlas, Georgia’daki Metaplant America fabrikasında 2028’den itibaren önce parça sıralama işlerinde kullanılacak; montaj işleri ise teknolojinin doğrulanmasına bağlı olarak 2030’a doğru planlanıyor (Hyundai). Boston Dynamics’in CES’te paylaştığı bilgilere göre ürün versiyonunda 56 serbestlik derecesi ve 50 kg’a kadar kaldırma kapasitesi var.
Demo ile gerçek arasındaki fark
Bu üç örneğin ortak noktası dikkat çekici: Hepsi al-bırak, taşıma ve sıralama işleri. Videolardaki el becerisi gösterilerinden çok uzak, sade işler. Bunun sebepleri:
- Güvenilirlik: Bir demo bir kez başarılı olsa yeter; üretim hattında aynı hareket on binlerce kez, arıza vermeden yapılmalı.
- Güvenlik: İki ayaklı, hareketli bir robotun insanların arasında çalışması için güvenlik konsepti yeni yazılıyor. BMW’nin ek bariyer kurması bunun göstergesi. Klasik robotlar için oturmuş kurallar var; bkz. robot hücresi güvenliği ve ISO 10218.
- Hız: Sabit bir robot kolu, insan formuna uymak zorunda olmadığı için genellikle çok daha hızlı ve hassastır.
- Maliyet ve iş modeli: GXO örneğinde olduğu gibi robotu satın almak yerine hizmet olarak kiralama modeli öne çıkıyor.
İnsansı robot mu, klasik robot hücresi mi?
| Kriter | İnsansı robot | Klasik robot hücresi / cobot |
|---|---|---|
| Olgunluk | Pilot aşamasında | Onlarca yıllık sahada kullanım |
| Hız ve hassasiyet | Sınırlı | Yüksek |
| Mevcut istasyona uyum | İnsan için yapılmış alana girebilir | Hücre ve fikstür tasarımı gerekir |
| Güvenlik kuralları | Gelişiyor | Standartları oturmuş |
| Bugün için mantıklı iş | Taşıma, sıralama, kasa işleri | Kaynak, paletleme, makine besleme, montaj |
İnsansı robotun asıl vaadi, fabrikayı ona göre değiştirmeden insan için tasarlanmış bir istasyona girebilmesi. Bugün ise bir KOBİ’nin aynı işi çözmek için elinde daha olgun araçlar var: Karışık parça almak için kutudan parça alma (bin picking), insanla yan yana iş için cobot, parça taşımak için AGV ve AMR. Temel kavramlar için endüstriyel robot nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İnsansı robotlar fabrikada ne iş yapıyor?
Bugünkü belgelenmiş örneklerde sac parça yerleştirme (BMW), kasa taşıma (GXO) ve parça sıralama gibi basit al-bırak ve taşıma işleri yapıyorlar.
Figure 02 BMW’de ne kadar çalıştı?
BMW’ye göre 10 ay boyunca haftada 5 gün, 10 saatlik vardiyalarla çalıştı; yaklaşık 1.250 saatte 90.000’den fazla parça taşıdı ve 30.000’den fazla X3’ün üretimine katkı verdi.
İnsansı robot fiyatı ne kadar?
Üreticiler ticari fiyatları genellikle açıklamıyor; GXO örneğinde olduğu gibi kiralama (RaaS) modeli kullanılıyor. Bu nedenle güvenilir bir liste fiyatı vermek mümkün değil.
İnsansı robotlar klasik robotların yerini alacak mı?
Kısa vadede hayır. Kaynak, paletleme ve makine besleme gibi işlerde sabit robotlar daha hızlı, hassas ve olgun. İnsansı robotlar daha çok insan için tasarlanmış alanlarda esneklik vaat ediyor.
Türkiye’de insansı robot fabrikada kullanılıyor mu?
Kamuya açık kaynaklarda belgelenmiş bir seri üretim kullanımına rastlamadık. Dünyada da kullanım pilot ve erken ticari aşamada.
Eskişehir’de robot hücresi desteği
İnsansı robotların olgunlaşmasını beklemeden, bugün aynı işleri yapan kanıtlanmış çözümler var. Sac parça besleme, kasa taşıma veya parça sıralama gibi bir işi robot hücresi, cobot ya da uygun bir robot tutucu ile otomatikleştirmek için işinizi birlikte değerlendirebiliriz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.
