Kamera ile ölçüm sistemleri, parçanın çapını, uzunluğunu, delik konumunu veya açısını temassız ve her parçada ölçer; sonucu tolerans sınırlarıyla karşılaştırıp kaydeder. AveA Otomasyon olarak kamera ve lazer sensör tabanlı boyutsal ölçüm istasyonları kuruyoruz: optik seçimi, ışıklandırma, kalibrasyon, yazılım, ret mekanizması ve veri kaydı dahil. Eskişehir ve çevre illerdeki fabrikalara hizmet veriyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (8 başlık)
Ne yapıyoruz?
- 2D kamerayla boyut ölçümü: Çap, uzunluk, genişlik, delik merkezi, kenar mesafesi, açı ve radyüs gibi ölçülerin görüntü üzerinden alt piksel hassasiyetinde hesaplanması.
- Lazer profil ve lazer mesafe sensörleriyle ölçüm: Yükseklik, kalınlık, düzlemsellik, basamak ve profil ölçümleri.
- 3D ölçüm: Yüzey yüksekliği ve hacim gibi 2D görüntüde görünmeyen ölçüler için 3D sensörler. Temel bilgi için 3D görüntü işleme nedir rehberine bakabilirsiniz.
- Ölçüm istasyonu: Parçayı tekrarlı biçimde konumlayan fikstür, kamera/sensör bağlantısı, aydınlatma, pano, operatör ekranı ve iyi/kötü ayırma.
- Veri kaydı: Her ölçümün parça kimliği veya zaman damgasıyla saklanması, SPC için dışa aktarılması.
Kumpasla ölçümün yavaşlığı ve kişiden kişiye değişen sonuçlar sizin için asıl sorunsa önce elle ölçüm hataları sayfamızı okuyabilirsiniz; orada otomasyon dışı seçenekleri de anlattık.
Hangi uygulamalarda?
- Torna ve CNC parçalarında çap, boy ve pah kontrolü
- Sac ve lazer kesim parçalarında delik konumu ve kenar ölçüsü
- Plastik enjeksiyon parçalarında çekme ve çarpılma kontrolü
- Conta, o-ring ve kauçuk parçalarda iç/dış çap ölçümü
- Montajdan sonra yükseklik, boşluk ve basamak (gap/flush) kontrolü
- Hat sonunda her parçanın ölçülüp kayıt altına alınması
Proje nasıl ilerler?
- İlk görüşme: Ölçülecek boyutları, toleransları, parça çeşidini ve hedef çevrim süresini telefonda konuşuruz.
- Numune ve çizim incelemesi: Teknik resimden kritik ölçüleri ve referans yüzeylerini belirleriz.
- Fizibilite denemesi: Gerçek parçalarla görüntü alınır; kenarların net görünüp görünmediği ve tekrarlanabilirlik ilk kez burada görülür.
- Konsept ve teklif: Kamera, lens, ışık, fikstür ve yerleşim belirlenir; ulaşılabilecek ölçüm kabiliyeti ve sınırlar yazılı olarak paylaşılır.
- Tasarım ve imalat: İstasyon mekaniği, pano ve yazılım hazırlanır.
- Kalibrasyon ve doğrulama: Sistem referans parçalarla kalibre edilir, tekrarlanabilirlik ve gauge R&R çalışması yapılır.
- Devreye alma ve eğitim: Operatöre kullanım, bakım ekibine kalibrasyon kontrolü anlatılır.
Teklif için hangi bilgiler gerekli?
- Teknik resim ve ölçülecek boyutların toleransları
- Fiziksel numuneler; mümkünse sınırda iyi ve sınırda kötü parçalar
- Parça malzemesi ve yüzey durumu (parlak, mat, yağlı, şeffaf)
- Parça çeşidi sayısı ve model değişim sıklığı
- Hedef çevrim süresi; üretim hattında mı, hat dışında mı ölçüleceği
- Verilerin nereye aktarılacağı (Excel, SPC yazılımı, MES)
Kalibrasyon, belirsizlik ve tekrarlanabilirlik
Bir ölçüm sisteminin değeri ekranda gösterdiği basamak sayısıyla değil, aynı parçayı tekrar tekrar ölçtüğünde ne kadar aynı sonucu verdiğiyle ölçülür.
Kalibrasyon: Kamera ölçümünde piksel, milimetreye bir kalibrasyon plakası veya ölçüsü bilinen referans parça ile çevrilir. Lens bozulması (distorsiyon) ve kameranın eğikliği de bu adımda düzeltilir. Sıcaklık değişimi, darbe veya lens ayarının oynaması kalibrasyonu bozabileceği için periyodik kontrol için bir referans parça istasyonda bırakılır.
Ölçüm belirsizliği: Sonuç her zaman bir aralıkla birlikte anlam taşır. Belirsizliğe kalibrasyon referansı, piksel çözünürlüğü, kenar kalitesi, ışık, parçanın fikstürde oturması ve sıcaklık katkı verir. Tolerans dar ise sistemin belirsizliği toleransın küçük bir kısmında kalmalıdır; aksi halde sınırdaki parçalar yanlış kabul veya ret alır.
Tekrarlanabilirlik ve gauge R&R: Gauge R&R (tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirlik) çalışmasında birkaç parça, birkaç kez ve farklı operatörlerin yüklemesiyle ölçülür; ölçüm sisteminden gelen değişkenliğin toplam değişkenliğe veya toleransa oranı hesaplanır. Otomotivde yaygın kullanılan AIAG MSA el kitabındaki rehber değerlere göre %10’un altı genellikle yeterli, %10–30 arası uygulamaya göre kabul edilebilir, %30’un üstü yetersiz sayılır. Bu eşikler mekanik bir kural değildir; müşterinizin şartnamesi neyi istiyorsa ona göre değerlendiririz.
Teknik seçimler
Telesentrik optik: Normal lenslerde parça kameraya yaklaştıkça büyür, uzaklaştıkça küçülür; bu perspektif hatası boyut ölçümünü doğrudan bozar. Telesentrik lensler belirli bir çalışma aralığında büyütmeyi sabit tutar ve paralaks hatasını ortadan kaldırır (Edmund Optics, telesentriklik). Bedeli, ön lensin en az ölçülen alan kadar büyük olması gerektiği için daha büyük ve pahalı olmasıdır. Küçük ve hassas parçalarda telesentrik lens, büyük parçalarda ise normal lens ve iyi bir fikstür tercih edilir.
Arka ışık (backlight): Siluet ölçümlerinde kenarları en keskin veren yöntemdir. Yüzey ölçüleri için farklı ışık gerekir; ayrıntı için görüntü işlemede aydınlatma rehberine bakabilirsiniz.
Kamera ve çözünürlük: Ölçüm alanı ile tolerans birlikte değerlendirilir; piksel başına düşen ölçü, toleransın yeterince altında kalmalıdır. Seçim mantığı endüstriyel kamera ve lens seçimi yazımızda anlatılıyor. Tek ölçüm için akıllı kamera, çok kameralı istasyon için PC tabanlı sistem uygun olabilir: akıllı kamera ve PC tabanlı görüntü işleme.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamera ile ölçüm ne kadar hassas olur?
Ölçüm alanına, kamera çözünürlüğüne, lense, ışığa ve parçanın kenar kalitesine bağlıdır. Kesin cevabı sizin parçanızla yapılan deneme ve tekrarlanabilirlik çalışması verir.
Kamerayla ölçüm mü, lazer sensörle ölçüm mü?
Düzlemdeki ölçüler (çap, delik konumu, kenar mesafesi) için kamera; yükseklik, kalınlık ve profil için lazer sensör çoğu zaman daha uygundur. Bazı istasyonlarda ikisi birlikte kullanılır.
Gauge R&R nedir, neden istenir?
Ölçüm sisteminin kendi değişkenliğinin parça toleransına göre ne kadar olduğunu gösteren çalışmadır. Müşteriler, ölçüm sonuçlarına güvenebilmek için bunu ister.
Telesentrik lens her zaman gerekli mi?
Hayır. Parça yüksekliği değişiyorsa veya tolerans darsa önerilir. Büyük parçalarda ve geniş toleranslarda normal lens yeterli olabilir.
Ölçüm verileri kaydedilebilir mi?
Evet. Her ölçüm parça kimliğiyle saklanabilir, SPC için dışa aktarılabilir. Ayrıntı için üretimden veri toplama ve izleme sayfamıza bakabilirsiniz.
Eskişehir ve çevre illerde kamera ile ölçüm hizmeti
Eskişehir ve çevre illerde kamera ve lazer sensörlü ölçüm istasyonları için önce parçalarınızla deneme yapıyor, sonra istasyonu kalibrasyon ve doğrulamasıyla birlikte kuruyoruz. Görüntü işlemenin diğer uygulamaları için endüstriyel görüntü işleme sayfamıza bakabilirsiniz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.