Sızdırmazlık ve kaçak test istasyonu, döküm gövde, valf, radyatör, yakıt veya su hattı parçası, elektronik kutu gibi ürünlerin hava, gaz veya sıvı kaçırıp kaçırmadığını otomatik ve kayıtlı şekilde test eden sistemdir. AveA Otomasyon olarak test yönteminin seçimi, fikstür ve tapa tasarımı, kaçak test cihazının PLC ile entegrasyonu, operatör emniyeti ve izlenebilirlik kayıtları üzerinde çalışıyoruz; Eskişehir ve çevre illerdeki fabrikalara hizmet veriyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (9 başlık)
Ne yapıyoruz?
- Yöntem seçimi: Parçanın hacmine, kabul edilen kaçak miktarına ve çevrim süresine göre basınç düşüş, kütlesel debi veya helyum yönteminin belirlenmesi.
- Fikstür ve tapalama: Parçanın açık ağızlarını kapatan pnömatik tapalar, conta ve O-ring seçimi, parçayı deforme etmeden sıkma, poka-yoke ile yanlış parça veya ters takma engeli.
- Pnömatik devre: Hassas regülatör, dolum ve test valfleri, filtre ve kuru hava hazırlığı; ölü hacmi küçük tutan boru düzeni.
- Cihaz entegrasyonu: Kaçak test cihazıyla PLC arasında program seçimi, başlat, sonuç ve ölçüm değerlerinin aktarımı.
- Ana numune (master) rutinleri: Sızdırmaz referans parça ve kalibreli kaçak (calibrated leak) ile istasyonun periyodik doğrulanması.
- İzlenebilirlik: Parça kodu okuma, ölçülen basınç düşüşü veya debi değerinin parça koduna bağlı kaydı, hatalı parçanın ayrılması veya işaretlenmesi.
Hangi uygulamalarda?
- Alüminyum ve pik döküm gövdeler, pompa ve kompresör parçaları
- Otomotiv yakıt, fren, soğutma ve klima hattı parçaları
- Beyaz eşya su hattı, valf, ısı değiştirici ve radyatörler
- IP koruma beklenen elektronik kutular ve konnektörler
- Elle sabunlu su veya su banyosuyla test yapılan, sonucu kayıt altına alınmayan hatlar
Proje nasıl ilerler?
- Ön görüşme: Parça, test şartı (basınç, kabul edilen kaçak) ve çevrim süresi konuşulur.
- Numune ve çizim incelemesi: Parçanın hacmi, tapalanacak ağızlar ve sızdırmazlık yüzeyleri incelenir.
- Yöntem ve konsept: Test yöntemi, fikstür yapısı, istasyon sayısı (tek veya çift fikstür) ve emniyet konsepti belirlenir.
- Tasarım ve imalat: Fikstür, pnömatik devre, pano, PLC/HMI ve emniyet devresi.
- FAT: Sızdırmaz parçalarla tekrarlanabilirlik denemesi, kalibreli kaçakla ayırma kabiliyeti, çevrim süresi ölçümü; ölçüm sisteminin uygunluğu için tekrarlanabilirlik çalışması.
- SAT ve devreye alma: Üretim hattında kurulum, gerçek üretim sıcaklığındaki parçalarla doğrulama, master rutinlerinin tanımlanması ve operatör eğitimi.
Görüşmede işimize yarayacak bilgiler
Hepsini hazırlamanız gerekmez. Aşağıdakiler kapsamı netleştirmemize yardımcı olur; bilmediklerinizi görüşmede birlikte çıkarırız.
- Parça teknik resmi ve 3D modeli, test edilecek iç hacmin yaklaşık değeri
- Müşteri test şartı: test basıncı, kabul edilen kaçak (birimiyle) ve test ortamı
- Parça numuneleri, tercihen sızdırmaz ve bilinen kaçaklı örnekler
- Hedef çevrim süresi ve günlük adet
- Parçaların teste geldiği sıcaklık (yıkama, kaynak veya döküm sonrası sıcak mı)
- Kayıt ve izlenebilirlik şartı: parça kodu var mı, veriler nereye gidecek
- Hattaki yerleşim krokisi, kuru hava kaynağı ve mevcut PLC bilgisi
Elinizdeki bilgilerle hemen arayın, gerisini birlikte konuşalım: 0533 454 52 32. Fotoğrafınız varsa WhatsApp’tan da gönderebilirsiniz.
Teknik seçimler: hangi kaçak test yöntemi?
| Yöntem | Prensip | Uygun olduğu durum | Sınırları |
|---|---|---|---|
| Basınç düşüş | Parça basınçlandırılır, belirli sürede basınç düşüşü ölçülür | Küçük-orta hacim, yaygın ve ekonomik | Büyük hacimde ve çok küçük kaçaklarda test süresi uzar; sıcaklığa hassastır |
| Fark basınç | Parça ile referans hacim arasındaki fark ölçülür | Daha küçük kaçakları ayırmak | Referans hacmin parçayla benzer koşulda olması gerekir |
| Kütlesel debi | Basıncı sabit tutmak için gereken hava debisi ölçülür | Büyük hacimli parçalar, kısa test süresi | Cihaz ve devre maliyeti daha yüksek |
| Helyum (iz gazı) | Parça helyumla doldurulur, kaçak helyum dedektörle algılanır | Çok küçük kaçaklar, soğutma ve yakıt sistemleri | Vakum odası veya koklama (sniffer) düzeni, helyum geri kazanımı ve maliyet |
Basınç düşüş yönteminde sıcaklık en önemli hata kaynağıdır: kapalı bir hacimdeki gazın basıncı sıcaklıkla birlikte değiştiği için yıkamadan sıcak çıkan veya operatörün elinde ısınan parça, kaçak varmış gibi sonuç verebilir. Bu yüzden dolum, dengelenme (stabilizasyon) ve ölçüm süreleri parçaya göre ayrı ayrı ayarlanır; gerekirse parçanın sıcaklığı ölçülür veya parça teste girmeden bekletilir. Tapa contalarının aşınması da sahte kaçak üretir; conta değişim periyodu ve master parça testi bunu yakalamak için kullanılır. Basınç ölçümünün temelleri için basınç transmitteri nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Debi ve akış kapasitesi testi kaçak testinden farklı bir iştir; bu konu için flow testi ve debi test sistemi sayfamız hazırdır. Birden fazla testin aynı istasyonda birleştiği durumlar için test standı otomasyonu sayfamıza bakabilirsiniz.
Basınç düşüşünden kaçak değerine: örnek hesap
Basınç düşüş testinde kaçak; parça hacmi, basınç düşüşü ve süreyle ilişkilidir: Q = V × ΔP / t. Varsayımsal örnek: 0,5 L hacimli parçada 10 saniyede 20 Pa düşüş ölçülüyor. Q = 0,5 × 20 / 10 = 1 Pa·L/s. Atmosfer basıncına (yaklaşık 101325 Pa) bölünürse yaklaşık 9,9 µL/s, yani yaklaşık 0,59 cm³/dk (atmosfer basıncındaki hava hacmi olarak) elde edilir.
Aynı kaçak 5 L’lik parçada olsaydı düşüş ΔP = Q × t / V = 1 × 10 / 5 = 2 Pa olurdu: hacim 10 kat büyüdüğü için düşüş 10 kat küçülür. Sıcaklık da sonucu bozar: 300 K civarında 1 K’lik değişim, kapalı hacimde yaklaşık %0,33 basınç değişimi yapar; 3 bar mutlak basınçta bu yaklaşık 1000 Pa eder ve 20 Pa’lık kaçak sinyalinden çok büyüktür.
Tutarsız sonuç veren istasyonda adım adım teşhis
Sonuçlar dalgalanıyorsa ayar değiştirmeden önce şu sırayla ilerlemek nedeni daraltır:
- Sızdırmaz referans parça (master) art arda test edilir; sonuçlar dağılıyorsa sorun parçada değil istasyondadır.
- Kalibreli kaçakla test yapılır; cihazın bilinen kaçağı doğru ayırıp ayırmadığına bakılır.
- Parça yerine kapalı bir referans hacimle test yapılır; kaçak görünüyorsa kaçak pnömatik devrede veya tapa contasındadır.
- Tapa contaları ve O-ringler incelenir; talaş, yağ veya çizik aranır.
- Dolum, dengelenme ve ölçüm süreleri parçanın hacmine göre gözden geçirilir; parçanın sıcaklığı ölçülür.
- Test basıncı regülatör çıkışında dalgalanıyorsa regülatör ve kuru hava hazırlığı kontrol edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaçak testi ile sızdırmazlık testi aynı şey mi?
Günlük kullanımda aynı anlamda kullanılır. Teknik olarak sızdırmazlık şartı sağlanıyor mu sorusunu, kaçak miktarını ölçerek cevaplarız.
Basınç düşüş testi neden tutarsız sonuç veriyor?
En sık nedenler parça sıcaklığındaki farklar, aşınmış veya kirli tapa contaları, kısa tutulan dengelenme süresi ve pnömatik devredeki ölü hacim veya kaçaklardır.
Su banyosu testi yerine otomatik kaçak testi yapılabilir mi?
Çoğu parçada evet. Otomatik test sayısal sonuç verir ve kaydedilir; su banyosu ise operatörün kabarcığı görmesine bağlıdır. Kaçağın yerini bulmak için su banyosu yardımcı yöntem olarak kalabilir.
Helyum kaçak testi ne zaman gerekir?
Kabul edilen kaçak basınç düşüş veya debi yöntemlerinin makul sürede ayıramayacağı kadar küçükse ya da soğutucu gaz, yakıt gibi akışkanlar için sıkı bir şart varsa helyum yöntemi değerlendirilir.
Kaçak test sonuçları parça bazında kaydedilebilir mi?
Evet. Parça üzerindeki barkod veya DataMatrix okunur, ölçülen değer ve sonuç bu koda bağlanarak kaydedilir. Bkz. barkod, DataMatrix ve OCR ile izlenebilirlik.
Eskişehir ve çevre illerde kaçak test istasyonu hizmeti
Eskişehir’de ve çevre illerde sızdırmazlık ve kaçak test istasyonlarını parçanıza özel fikstür, test cihazı entegrasyonu ve kayıt sistemiyle kuruyoruz. Montaj sonrası testler için press-fit kuvvet-yol izleme, elle yapılan testleri otomatiğe almak için testler elle yapılıyor sayfalarımıza bakabilirsiniz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.
