Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 5 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Kısa cevap: Frekans konvertörü parametre ayarlarında hızlı devreye alma genellikle aynı sırayla yapılır: fabrika ayarına dönüş, motor etiket verilerinin girilmesi, kontrol yönteminin (V/f veya vektör) seçilmesi, start komutu ve hız referansı kaynağının belirlenmesi, minimum-maksimum frekans ve rampa sürelerinin ayarlanması, son olarak motor tanıma (autotune). Parametre numaraları markaya göre değişir; mantık aynıdır.

Güvenlik notu: Parametre ayarı sırasında motor beklenmedik şekilde dönebilir. Motoru yükten ayırmak mümkünse ayırın, makinenin hareketli kısımlarından uzak durun. Kablo bağlantısı yapmadan önce enerjiyi kesin, kilitleyin ve sürücü kılavuzunda yazan kondansatör boşalma süresini bekleyin. Bağlantıyı yetkili bir elektrikçi yapmalıdır.

Bu yazıda (9 başlık)

Devreye almadan önce hazırlık

  • Motor etiketinin fotoğrafını alın: Gerilim, akım, güç, frekans, devir ve cos φ değerleri gerekecek.
  • Motor bağlantısını kontrol edin: Etikette 230/400 V Δ/Y yazan bir motor, 400 V çıkışlı sürücüde yıldız bağlanır ve etiket değeri olarak 400 V ile yıldız akımı girilir. 230 V çıkışlı (tek faz girişli) sürücüde ise üçgen bağlanır ve 230 V ile üçgen akımı girilir. Bkz. motor klemens bağlantısı.
  • Sürücü ve motor gücünü karşılaştırın: Sürücü, motorun nominal akımını sürekli verebilmeli.
  • Kontrol şemasını belirleyin: Start-stop nereden gelecek (panel, buton, PLC), hız nereden ayarlanacak (potansiyometre, 0-10 V, 4-20 mA, haberleşme)?

Parametreler doğru olduğu halde sürücü arıza veriyorsa sorun ayarda değil donanımda olabilir; tamiri mi değişimi mi gerektiğini inverter arıza servisi sayfamızda anlattığımız yerinde teşhisle ayırıyoruz.

Hızlı devreye alma adımları

AdımNe ayarlanırNeden önemli
1. Fabrika ayarıSürücüyü bilinen bir başlangıca döndürmekÖnceki kullanıcıdan kalan ayarlar hataya yol açabilir
2. Erişim seviyesiStandart veya genişletilmiş parametre görünümüBazı parametreler yalnızca üst seviyede görünür
3. Bölge / frekans50 Hz (kW) veya 60 Hz (hp)Motor verilerinin birimini ve varsayılanları belirler
4. Motor etiket verileriGerilim, akım, güç, cos φ, frekans, devirAkım sınırı, motor koruması ve vektör kontrol bu değerlerle hesaplanır
5. Kontrol yöntemiV/f veya sensörsüz vektörYük tipine göre performansı belirler
6. Komut kaynağıPanel, dijital giriş veya haberleşmeStart-stop’un nereden verileceğini seçer
7. Hız referansı kaynağıPanel, analog giriş, sabit hızlar, haberleşmeHızın nereden ayarlanacağını seçer
8. Min / maks frekansÇalışma hız aralığıMotoru ve mekaniği korur
9. Rampa süreleriHızlanma ve yavaşlama süresiAşırı akım ve aşırı gerilim hatalarını önler
10. Motor tanıma (autotune)Sürücünün motor parametrelerini ölçmesiÖzellikle vektör kontrolde gereklidir

Motor etiket verileri

Etiket verileri sürücünün motoru tanımasının temelidir. Yanlış girilen akım değeri motor korumasını işlevsiz bırakabilir; yanlış devir veya frekans değeri hız hesabını bozar.

  • Nominal gerilim: Motorun sürücüye bağlandığı bağlantı şekline ait gerilim.
  • Nominal akım: Aynı bağlantı şekline ait akım. Sürücünün motor aşırı yük koruması genellikle bu değeri esas alır.
  • Nominal güç ve cos φ: Vektör kontrol modeli için kullanılır.
  • Nominal frekans ve devir: Kayma hesabı ve hız gösterimi için gerekir.

V/f ve vektör kontrol

KontrolNe zaman uygunNot
Doğrusal V/fKonveyör, genel amaçlı uygulamalar, birden fazla motorun tek sürücüyle beslenmesiEn basit yöntem, motor tanıma gerektirmeyebilir
Karesel V/fFan ve santrifüj pompaDüşük hızda gerilimi azaltarak enerji tasarrufu sağlar; bkz. enerji verimliliği ve sürücüler
Sensörsüz vektörDüşük hızda yüksek tork, değişken yük, ağır kalkışDoğru motor verisi ve motor tanıma gerekir
Enkoderli vektörSıfır hızda tork, hassas hız kontrolüEnkoder ve uygun sürücü gerekir

Bir sürücüden birden fazla motor besleniyorsa vektör kontrol kullanılmaz; V/f seçilir ve her motor ayrı termikle korunur.

Min-maks frekans ve rampalar

Minimum frekans: Pompa ve fanlarda çok düşük hızda çalışma soğutma veya akış sorunu yaratabilir. Kendinden fanlı motorlar düşük hızda soğutmayı kaybeder; sürekli düşük hızda çalışacaksa motor üreticisine danışın veya harici fanlı motor kullanın.

Maksimum frekans: Motor ve mekanik, şebeke frekansının üzerindeki hızlara uygun olmayabilir. Nominal frekansın üzerine çıkılacaksa motor, rulman, kaplin ve yükün bu hıza uygun olduğu doğrulanmalıdır.

Hızlanma rampası: Çok kısa rampa yüksek akım çeker ve aşırı akım hatasına yol açar. Bkz. frekans konvertörü aşırı akım hatası.

Yavaşlama rampası: Büyük ataletli yüklerde çok kısa yavaşlama süresi DC bara gerilimini yükseltir ve aşırı gerilim hatası verir. Rampa uzatılır veya fren direnci kullanılır.

Motor tanıma (autotune)

Motor tanıma, sürücünün motora test sinyalleri vererek stator direnci gibi değerleri ölçmesidir. İki türü vardır:

  • Duran motorla (statik) tanıma: Motor genellikle dönmez ve yüke bağlıyken yapılabilir; yine de motora akım verildiği için kaldırma ve düşey eksenlerde mekanik fren ve yük güvenliği sağlanmadan başlatılmamalıdır.
  • Dönen motorla tanıma: Daha doğru sonuç verir, ancak motorun yükten ayrılması veya yükün hafif olması gerekir.

Tanıma, motor soğukken ve etiket verileri girildikten sonra yapılmalıdır. Motor kablosu çok uzunsa veya çıkış filtresi varsa sürücü kılavuzundaki notlara uyun.

Sık yapılan hatalar

  • Motor yıldız bağlıyken üçgen akımını girmek veya tersi.
  • Fabrika ayarına dönmeden önceki ayarların üzerine devreye alma yapmak.
  • Komut kaynağını değiştirince dijital girişlerin işlevlerinin de değişebileceğini gözden kaçırmak.
  • Pompa ve fanda ters yön kilidini etkinleştirmemek.
  • Parametreleri yedeklemeden sürücüyü teslim etmek.

Sürücü hata verirse kodların anlamı için sürücü ve inverter arıza kodları yazımıza bakabilirsiniz. Siemens V20 kullanıyorsanız adım adım ayarlar için SINAMICS V20 parametre ayarları, hata kodları için Siemens V20 arıza kodları sayfalarımıza göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular

Frekans konvertörüne ilk olarak hangi parametreler girilir?

Önce fabrika ayarı yapılır, ardından motor etiket verileri (gerilim, akım, güç, frekans, devir) girilir. Sonra kontrol yöntemi, komut kaynağı, hız referansı, frekans sınırları ve rampalar ayarlanır.

Frekans konvertöründe rampa süresi kaç saniye olmalı?

Sabit bir değer yoktur; yükün ataletine ve uygulamaya göre belirlenir. Aşırı akım hatası alınıyorsa hızlanma rampası, aşırı gerilim hatası alınıyorsa yavaşlama rampası uzatılır.

V/f ile vektör kontrol arasındaki fark nedir?

V/f, frekansla orantılı gerilim uygular ve basittir. Vektör kontrol motor modelini kullanarak torku ve hızı daha doğru kontrol eder, özellikle düşük hızda daha yüksek tork verir.

Autotune yapmak şart mı?

V/f kontrolde çoğu zaman şart değildir. Vektör kontrol kullanılıyorsa doğru performans için motor tanıma yapılması önerilir.

Frekans konvertörü fabrika ayarlarına nasıl döndürülür?

Her markada bir fabrika ayarı parametresi bulunur; genellikle önce erişim seviyesi veya devreye alma modu seçilir, sonra fabrika ayarı komutu verilir. Adımlar sürücü kılavuzunda yazar.

Eskişehir’de frekans konvertörü devreye alma desteği

Frekans konvertörlerinin devreye alınması, parametre ayarları, PLC ve haberleşme bağlantıları ve sürücü arızalarının incelenmesi konularında destek veriyoruz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.