Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 4 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Kısa cevap: IP koruma sınıfları, bir muhafazanın katı cisimlere ve toza (birinci rakam) ve suya (ikinci rakam) karşı ne kadar koruma sağladığını gösteren koddur ve IEC 60529 standardıyla tanımlanır. Örneğin IP65 “toz geçirmez ve su jetine dayanıklı”, IP67 “toz geçirmez ve geçici olarak suya daldırılabilir” demektir. Rakam büyüdükçe koruma artar, ama ikinci rakam doğrusal bir ölçek değildir; her seviye farklı bir testi ifade eder.

Bu yazıda (9 başlık)

IP kodu nasıl okunur?

IP, “Ingress Protection” (giriş koruması) kısaltmasıdır. Kod iki rakamdan oluşur: IP 6 5

  • Birinci rakam (0–6): Tehlikeli parçalara erişime ve katı yabancı cisimlere karşı koruma
  • İkinci rakam (0–9): Suyun zararlı girişine karşı koruma
  • Bir rakam yerine X yazılırsa, o özellik için test yapılmamış veya derece belirtilmemiş demektir (ör. IPX7, IP5X).

Standardın güncel konsolide baskısı IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 olarak IEC webstore üzerinde yer alır.

IP koruma sınıfları tablosu: birinci rakam

RakamKorumaPratik anlamı
0Koruma yok—
1≥ 50 mm cisimlerEl sırtı ile temas engellenir
2≥ 12,5 mm cisimlerParmak ile temas engellenir
3≥ 2,5 mm cisimlerAlet ve kalın tel
4≥ 1 mm cisimlerİnce tel, vida
5Toza karşı korumalıBir miktar toz girebilir ama çalışmayı bozmaz
6Toz geçirmezToz girmez

IP koruma sınıfları tablosu: ikinci rakam

RakamKorumaPratik anlamı
0Koruma yok—
1Dikey damlayan suYoğuşma damlası
215° eğik damlayan suHafif eğimli konumda damlama
3Püskürtülen su (dikeyden 60°’ye kadar)Yağmur
4Her yönden sıçrayan suSıçrama
5Su jetiHortumla yıkama
6Güçlü su jetiYüksek debili hortum, güverte suyu
7Geçici daldırma1 m derinlikte 30 dakika test
8Sürekli daldırmaKoşulları üretici belirler, genellikle 1 m’den derin
9Yüksek basınçlı, sıcak su ile yıkamaGıda ve araç yıkama ortamları

Tablodaki test özetleri genel bilgi içindir; test düzeneği, debi, süre ve mesafe ayrıntıları standardın kendisinde verilir.

IP kodunun birinci rakam (toz, 0-6) ve ikinci rakam (su, 0-9) basamaklarını IP65 vurgusuyla gösteren şema
IP65 toz geçirmez (6) ve su jetine karşı korumalı (5) demektir; su jeti ile daldırma farklı testlerdir.

IP65, IP66, IP67, IP68 ve IP69K farkı

SınıfNerede mantıklıDikkat
IP54Kapalı ve tozlu atölye, kuru üretim alanıHortumla yıkanan alanda yetersiz
IP65Saha panoları, makine üstü kutular, hortumla temizlenen alanlarDaldırmaya dayanıklı değildir
IP66Dış ortam, yoğun yıkama, liman ve maden sahasıBasınçlı sıcak yıkama için ayrıca IP69 aranır
IP67Sensörler, konnektörler, su birikintisi riski olan yerlerBasınçlı jete karşı test edilmemiş olabilir
IP68Sürekli su altında kalan sensör ve konnektörlerDerinlik ve süre üretici beyanındadır
IP69 / IP69KGıda, içecek, süt ürünleri, kimyasal yıkamaYüksek basınç ve sıcak su testi

IP67 ile IP65 aynı şeyi kapsar mı?

Hayır. Su jeti (5 ve 6) ile daldırma (7 ve 8) farklı testlerdir. IP67 bir ürün, su jeti testinden geçmemiş olabilir. Hem yıkama hem daldırma olan yerlerde iki sınıfın birlikte yazıldığı ürünler (ör. “IP65/IP67”) seçilmelidir.

IP69K nereden geliyor?

“K” harfli dereceler aslen yol araçları için Alman DIN 40050-9’da tanımlanmıştı; bu doküman yerini ISO 20653’e bıraktı. IEC 60529’a 2013 değişikliğiyle eklenen IPX9 da benzer bir yüksek basınçlı, sıcak su püskürtme testini tarif eder; iki test birebir aynı olmadığından ürün belgesinde hangisinin yazdığına bakın. Gıda makinelerinde sensör ve kutu seçerken her iki gösterim de görülür.

Pano ve sensör seçiminde IP

  • Pano gövdesinin IP’si, delikler açıldıktan sonra da korunmalıdır. Kablo rakorları, fan, filtre, klima ve kapı üstü butonların IP’si gövdeyle uyumlu olmalı. IP66 bir panoya IP54 fan takarsanız pano IP54 olur.
  • Rakor doğru kabloya uygun olmalı. Rakorun sızdırmazlık aralığı kablonun dış çapına uygun değilse IP sağlanmaz; pano delik ve rakor düzeni için EPLAN ve pano montaj standartları yazımıza bakabilirsiniz.
  • Yoğuşmayı unutmayın. Dış ortamdaki IP66 panoda bile sıcaklık farkı nedeniyle içeride su birikebilir; ısıtıcı, havalandırma tapası veya nem alıcı gerekebilir. Neme bağlı arızalar için pano arıza tespiti ve onarımı sayfamıza bakabilirsiniz.
  • Sensör kablosu ve konnektörü de sınıfın parçasıdır. IP67 bir sensör, IP67 olmayan bir konnektörle kullanılırsa bağlantı noktasından su girer. Sensör seçimi için sensör seçim rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
  • Kimyasal dayanım IP’nin konusu değildir. IP suyu ve tozu tanımlar; temizlik kimyasalına, yağa veya UV’ye dayanım ayrıca kontrol edilir.

Pano tarafında IP seçimi, ısı dağıtımı ve montaj düzeniyle birlikte ele alınır; ayrıntı için elektrik pano elemanları yazımıza bakabilirsiniz.

IP ile NEMA karşılaştırması

Kuzey Amerika’da muhafazalar NEMA 250 tiplerine göre sınıflandırılır (NEMA 1, 3R, 4, 4X, 12 vb.). NEMA tipleri su ve tozun yanında korozyon, buzlanma ve yağ gibi koşulları da kapsar. Bu nedenle yaklaşık karşılık tabloları bulunsa da NEMA ile IP birebir eşdeğer değildir: bir NEMA tipi ürün genellikle belirli bir IP derecesini karşılar, ama tersi her zaman doğru değildir. İthal makinelerde NEMA etiketi görürseniz, IP karşılığını üretici belgesinden doğrulayın.

Sık yapılan hatalar

  • IP67 ürünü yüksek basınçlı yıkamaya uygun sanmak.
  • Panoya delik açıp uygun rakor kullanmamak.
  • Kapı contasını bakımda kontrol etmemek; sertleşen conta IP’yi düşürür.
  • IP sınıfını yalnızca gövde için bilip aksesuarları gözden kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

IP65 ne demek?

Toz geçirmez (6) ve her yönden gelen su jetine karşı korumalı (5) demektir. Hortumla yıkamaya uygundur, suya daldırmaya uygun değildir.

IP67 ile IP68 arasındaki fark nedir?

IP67, 1 m derinlikte 30 dakikalık geçici daldırma testini; IP68 ise üreticinin belirlediği, genellikle daha zorlu koşullarda sürekli daldırmayı ifade eder. IP68’de derinlik ve süre ürün belgesinde yazmalıdır.

IP koruma sınıfında ilk rakam ne anlama gelir?

Katı cisimlere ve toza karşı korumayı gösterir. 5 toza karşı korumalı, 6 toz geçirmez demektir.

Dış ortam panosu için hangi IP sınıfı gerekir?

Yağmur ve yıkamaya açık yerlerde genellikle IP65 veya IP66 tercih edilir. Güneş, yoğuşma ve korozyon için ayrıca gövde malzemesi, havalandırma ve ısıtıcı değerlendirilmelidir.

IP69K nedir?

Yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıkta su ile yıkamaya dayanıklılığı gösteren derecedir. Gıda ve içecek makinelerinde, araç yıkama ve benzeri ortamlarda aranır; kökeni DIN 40050-9’dur; bugün yol araçları için ISO 20653’te tanımlıdır, IEC 60529’daki karşılığı IPX9’dur.

Eskişehir’de pano ve saha ekipmanı desteği

Yıkamalı, tozlu veya dış ortamdaki makineler için pano, rakor, sensör ve konnektör seçimini elektrik otomasyon panosu tasarım ve imalatı kapsamında ele alıyoruz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.