Kısa cevap: IP koruma sınıfları, bir muhafazanın katı cisimlere ve toza (birinci rakam) ve suya (ikinci rakam) karşı ne kadar koruma sağladığını gösteren koddur ve IEC 60529 standardıyla tanımlanır. Örneğin IP65 “toz geçirmez ve su jetine dayanıklı”, IP67 “toz geçirmez ve geçici olarak suya daldırılabilir” demektir. Rakam büyüdükçe koruma artar, ama ikinci rakam doğrusal bir ölçek değildir; her seviye farklı bir testi ifade eder.
Bu yazıda (9 başlık)
IP kodu nasıl okunur?
IP, “Ingress Protection” (giriş koruması) kısaltmasıdır. Kod iki rakamdan oluşur: IP 6 5
- Birinci rakam (0–6): Tehlikeli parçalara erişime ve katı yabancı cisimlere karşı koruma
- İkinci rakam (0–9): Suyun zararlı girişine karşı koruma
- Bir rakam yerine X yazılırsa, o özellik için test yapılmamış veya derece belirtilmemiş demektir (ör. IPX7, IP5X).
Standardın güncel konsolide baskısı IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 olarak IEC webstore üzerinde yer alır.
IP koruma sınıfları tablosu: birinci rakam
| Rakam | Koruma | Pratik anlamı |
|---|---|---|
| 0 | Koruma yok | — |
| 1 | ≥ 50 mm cisimler | El sırtı ile temas engellenir |
| 2 | ≥ 12,5 mm cisimler | Parmak ile temas engellenir |
| 3 | ≥ 2,5 mm cisimler | Alet ve kalın tel |
| 4 | ≥ 1 mm cisimler | İnce tel, vida |
| 5 | Toza karşı korumalı | Bir miktar toz girebilir ama çalışmayı bozmaz |
| 6 | Toz geçirmez | Toz girmez |
IP koruma sınıfları tablosu: ikinci rakam
| Rakam | Koruma | Pratik anlamı |
|---|---|---|
| 0 | Koruma yok | — |
| 1 | Dikey damlayan su | Yoğuşma damlası |
| 2 | 15° eğik damlayan su | Hafif eğimli konumda damlama |
| 3 | Püskürtülen su (dikeyden 60°’ye kadar) | Yağmur |
| 4 | Her yönden sıçrayan su | Sıçrama |
| 5 | Su jeti | Hortumla yıkama |
| 6 | Güçlü su jeti | Yüksek debili hortum, güverte suyu |
| 7 | Geçici daldırma | 1 m derinlikte 30 dakika test |
| 8 | Sürekli daldırma | Koşulları üretici belirler, genellikle 1 m’den derin |
| 9 | Yüksek basınçlı, sıcak su ile yıkama | Gıda ve araç yıkama ortamları |
Tablodaki test özetleri genel bilgi içindir; test düzeneği, debi, süre ve mesafe ayrıntıları standardın kendisinde verilir.

IP65, IP66, IP67, IP68 ve IP69K farkı
| Sınıf | Nerede mantıklı | Dikkat |
|---|---|---|
| IP54 | Kapalı ve tozlu atölye, kuru üretim alanı | Hortumla yıkanan alanda yetersiz |
| IP65 | Saha panoları, makine üstü kutular, hortumla temizlenen alanlar | Daldırmaya dayanıklı değildir |
| IP66 | Dış ortam, yoğun yıkama, liman ve maden sahası | Basınçlı sıcak yıkama için ayrıca IP69 aranır |
| IP67 | Sensörler, konnektörler, su birikintisi riski olan yerler | Basınçlı jete karşı test edilmemiş olabilir |
| IP68 | Sürekli su altında kalan sensör ve konnektörler | Derinlik ve süre üretici beyanındadır |
| IP69 / IP69K | Gıda, içecek, süt ürünleri, kimyasal yıkama | Yüksek basınç ve sıcak su testi |
IP67 ile IP65 aynı şeyi kapsar mı?
Hayır. Su jeti (5 ve 6) ile daldırma (7 ve 8) farklı testlerdir. IP67 bir ürün, su jeti testinden geçmemiş olabilir. Hem yıkama hem daldırma olan yerlerde iki sınıfın birlikte yazıldığı ürünler (ör. “IP65/IP67”) seçilmelidir.
IP69K nereden geliyor?
“K” harfli dereceler aslen yol araçları için Alman DIN 40050-9’da tanımlanmıştı; bu doküman yerini ISO 20653’e bıraktı. IEC 60529’a 2013 değişikliğiyle eklenen IPX9 da benzer bir yüksek basınçlı, sıcak su püskürtme testini tarif eder; iki test birebir aynı olmadığından ürün belgesinde hangisinin yazdığına bakın. Gıda makinelerinde sensör ve kutu seçerken her iki gösterim de görülür.
Pano ve sensör seçiminde IP
- Pano gövdesinin IP’si, delikler açıldıktan sonra da korunmalıdır. Kablo rakorları, fan, filtre, klima ve kapı üstü butonların IP’si gövdeyle uyumlu olmalı. IP66 bir panoya IP54 fan takarsanız pano IP54 olur.
- Rakor doğru kabloya uygun olmalı. Rakorun sızdırmazlık aralığı kablonun dış çapına uygun değilse IP sağlanmaz; pano delik ve rakor düzeni için EPLAN ve pano montaj standartları yazımıza bakabilirsiniz.
- Yoğuşmayı unutmayın. Dış ortamdaki IP66 panoda bile sıcaklık farkı nedeniyle içeride su birikebilir; ısıtıcı, havalandırma tapası veya nem alıcı gerekebilir. Neme bağlı arızalar için pano arıza tespiti ve onarımı sayfamıza bakabilirsiniz.
- Sensör kablosu ve konnektörü de sınıfın parçasıdır. IP67 bir sensör, IP67 olmayan bir konnektörle kullanılırsa bağlantı noktasından su girer. Sensör seçimi için sensör seçim rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
- Kimyasal dayanım IP’nin konusu değildir. IP suyu ve tozu tanımlar; temizlik kimyasalına, yağa veya UV’ye dayanım ayrıca kontrol edilir.
Pano tarafında IP seçimi, ısı dağıtımı ve montaj düzeniyle birlikte ele alınır; ayrıntı için elektrik pano elemanları yazımıza bakabilirsiniz.
IP ile NEMA karşılaştırması
Kuzey Amerika’da muhafazalar NEMA 250 tiplerine göre sınıflandırılır (NEMA 1, 3R, 4, 4X, 12 vb.). NEMA tipleri su ve tozun yanında korozyon, buzlanma ve yağ gibi koşulları da kapsar. Bu nedenle yaklaşık karşılık tabloları bulunsa da NEMA ile IP birebir eşdeğer değildir: bir NEMA tipi ürün genellikle belirli bir IP derecesini karşılar, ama tersi her zaman doğru değildir. İthal makinelerde NEMA etiketi görürseniz, IP karşılığını üretici belgesinden doğrulayın.
Sık yapılan hatalar
- IP67 ürünü yüksek basınçlı yıkamaya uygun sanmak.
- Panoya delik açıp uygun rakor kullanmamak.
- Kapı contasını bakımda kontrol etmemek; sertleşen conta IP’yi düşürür.
- IP sınıfını yalnızca gövde için bilip aksesuarları gözden kaçırmak.
Sıkça Sorulan Sorular
IP65 ne demek?
Toz geçirmez (6) ve her yönden gelen su jetine karşı korumalı (5) demektir. Hortumla yıkamaya uygundur, suya daldırmaya uygun değildir.
IP67 ile IP68 arasındaki fark nedir?
IP67, 1 m derinlikte 30 dakikalık geçici daldırma testini; IP68 ise üreticinin belirlediği, genellikle daha zorlu koşullarda sürekli daldırmayı ifade eder. IP68’de derinlik ve süre ürün belgesinde yazmalıdır.
IP koruma sınıfında ilk rakam ne anlama gelir?
Katı cisimlere ve toza karşı korumayı gösterir. 5 toza karşı korumalı, 6 toz geçirmez demektir.
Dış ortam panosu için hangi IP sınıfı gerekir?
Yağmur ve yıkamaya açık yerlerde genellikle IP65 veya IP66 tercih edilir. Güneş, yoğuşma ve korozyon için ayrıca gövde malzemesi, havalandırma ve ısıtıcı değerlendirilmelidir.
IP69K nedir?
Yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıkta su ile yıkamaya dayanıklılığı gösteren derecedir. Gıda ve içecek makinelerinde, araç yıkama ve benzeri ortamlarda aranır; kökeni DIN 40050-9’dur; bugün yol araçları için ISO 20653’te tanımlıdır, IEC 60529’daki karşılığı IPX9’dur.
Eskişehir’de pano ve saha ekipmanı desteği
Yıkamalı, tozlu veya dış ortamdaki makineler için pano, rakor, sensör ve konnektör seçimini elektrik otomasyon panosu tasarım ve imalatı kapsamında ele alıyoruz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.
