Müşteri PPM hedefini düşürdüğünde genellikle yazılı gelir: yeni yılın tedarikçi hedefleri, kalite anlaşmasında bir madde ya da toplantıda “bu rakamla devam edemeyiz” cümlesi. Siz ise zaten elinizdeki kontrolü yapıyorsunuz; son kontrolde iki kişi var, iadeler azalmış ama hedefe yaklaşmıyor.
Kontrol eden kişi sayısını artırmak bir süre işe yarar, sonra durur. Bu sayfa PPM’in ne anlama geldiğini, hatanın kaynağını bulmayı ve kontrolden önleme geçişi anlatıyor.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (6 başlık)
Müşteri PPM hedefi neden tutmuyor?
PPM nedir, nasıl hesaplanır?
PPM (parts per million), bir milyon parçada kaç hatalı parça olduğunu gösterir. Müşteri tarafında genellikle şöyle hesaplanır:
PPM = (hatalı bulunan parça sayısı / teslim edilen toplam parça sayısı) × 1.000.000
Örnek: Bir dönemde 50.000 parça teslim ettiniz ve müşteri 3 hatalı parça buldu. PPM = 3 / 50.000 × 1.000.000 = 60 PPM. Müşteri hedefi 50 PPM’e indirirse, 100.000 parça için kabul edilebilir hatalı parça sayısı 5’tir.
Hesap yöntemi müşteriye göre değişebilir: bazıları hatalı parçayı, bazıları hatalı sevkiyatı sayar; numune, iade edilen kutu veya ayıklama sonucu bulunanlar farklı ele alınabilir. Önce müşterinin kalite anlaşmasında PPM’in nasıl tanımlandığını netleştirin.
Hatanın kaynakları
Müşteriye ulaşan hatanın kaynağı genellikle birkaç ana gruptadır:
- Proses değişkenliği. Sıcaklık, basınç, tork, dozaj veya takım aşınması zamanla kayar; parçalar tolerans sınırına yaklaşır ve bir kısmı dışına çıkar.
- İnsan hatası. Ters takma, eksik parça, adım atlama, yanlış varyant. Bunlar dikkatle değil, yöntemle önlenir.
- Kontrolden kaçış. Elle %100 kontrol yorucudur; uzun vardiyada nadir görülen hatayı gözden kaçırma ihtimali artar.
- Malzeme ve tedarikçi. Gelen malzemedeki değişkenlik üretimde fark edilmeden müşteriye taşınır.
- Karışma ve sevkiyat hataları. Ürün doğru üretilmiş ama yanlış kutuya, yanlış etiketle gitmiştir.
- Veri eksikliği. Hatanın hangi makinede, hangi vardiyada, hangi parti ile çıktığı bilinmediği için kök neden bulunamaz, düzeltici faaliyet tahmine dayanır.
Çözüm seçenekleri
| Seçenek | Ne zaman mantıklı? | Sınırları |
|---|---|---|
| Elle kontrol personelini artırma | Kısa vadeli, müşteri şikayetine acil cevap gerekiyorsa | Maliyetli, yorucu; düşük PPM seviyelerinde kaçışı tamamen önlemez |
| Kök neden analizi ve düzeltici faaliyet (8D, 5 Neden, Ishikawa) | Her durumda; tekrar eden şikayet varsa öncelikli | Veri yoksa analiz tahmine dayanır |
| Poka-yoke | İnsan kaynaklı hata tipleri tekrar ediyorsa | Proses değişkenliğinden gelen hatayı engellemez |
| Kameralı ve otomatik ölçümlü kontrol | Görsel veya boyutsal hata, yüksek hacim, %100 kontrol gerekiyorsa | Hatayı yakalar, oluşmasını engellemez; tanımı ve doğrulaması titizlik ister |
| Proses verisi toplama ve SPC | Hata proses parametresindeki kaymayla ilişkiliyse | Doğru parametrelerin seçilmesi ve verinin takip edilmesi gerekir |
| İzlenebilirlik (parça veya parti bazında kayıt) | Müşteri şikayetinde etkilenen miktarın sınırlanması gerekiyorsa | Hatayı azaltmaz, kapsamını daraltır |
Kontrol ile önleme arasındaki fark
Kontrol, hatalı parçayı oluştuktan sonra yakalar. Önleme ise hatanın oluşmasını engeller. Düşük PPM hedeflerinde ikisi birlikte gerekir: poka-yoke ve proses kontrolü hatanın oluşmasını azaltır, otomatik kontrol kalan hatayı müşteriye ulaşmadan durdurur. Sadece kontrole dayanan bir sistemde hurda yüksek kalır; sadece önlemeye dayanan bir sistemde ise öngörülmemiş bir hata doğrudan müşteriye gidebilir. Hurda tarafını hurda oranı yüksek, kontrolden kaçan hatayı müşteriye hatalı ürün gidiyor sayfalarımızda ayrıca ele aldık. Yöntemlerin temelini poka-yoke nedir yazımızda bulabilirsiniz.
Veri olmadan PPM düşmez
Müşteri şikayeti geldiğinde ilk soru “bu parça ne zaman, hangi makinede, hangi parametrelerle üretildi?” olur. Bu sorunun cevabı kayıtlıysa kök neden çok daha hızlı daraltılabilir ve etkilenen miktar sınırlanabilir. Bu yüzden proses verisi, kontrol sonuçları ve parça kimliği aynı yerde toplanmalıdır. Bu altyapı için veri toplama, izleme ve analiz hizmetimize bakabilirsiniz.
Otomasyon hangi durumda mantıklı?
Şu durumlarda otomatik kontrol ve önleme sistemleri öne çıkar:
- Aynı hata tipi farklı vardiyalarda ve operatörlerde tekrar ediyorsa.
- Hata görsel veya ölçülebilir bir özellikse (eksik, ters, çizik, boyut, renk, etiket).
- Hacim yüksek ve %100 kontrol elle sürdürülemiyorsa.
- Müşteri, kontrolün kaydını ve izlenebilirliği istiyorsa; otomotiv tedarik zinciri için otomotiv müşterisi izlenebilirlik istiyor sayfasına bakabilirsiniz.
Otomasyonun mantıklı olmadığı durumlar:
- Hatanın kaynağı henüz bilinmiyorsa; önce veri toplanmalı ve kök neden analizi yapılmalıdır.
- Hata tasarım veya tedarikçi kaynaklıysa ve üretim hattında yakalanamıyorsa.
- Hata tanımı belirsizse; “iyi” ve “kötü” parça sınırı müşteriyle netleşmeden kamera kurmak, tartışmayı makineye taşır.
Nasıl başlanır?
- Arayın. Müşterinin PPM hedefini, mevcut seviyenizi ve en çok şikayet edilen hata tiplerini kısaca anlatın.
- Tesis ziyareti. Hatanın oluştuğu ve kontrol edildiği istasyonları, mevcut kontrol yöntemini ve kayıtları yerinde görüyoruz.
- Analiz. Şikayet ve hurda kayıtlarına göre hata tiplerini önceliklendiriyor, her biri için önleme (poka-yoke, proses kontrolü) ve tespit (kamera, ölçüm) seçeneklerini karşılaştırıyoruz.
- Teklif. Kontrol istasyonu, sensör ve kameralar, ret mekanizması, veri kaydı ve izlenebilirlik kapsamını net yazan bir teklif hazırlıyoruz.
- Devreye alma. Kurulum, hata tanımlarının iyi ve kötü numunelerle doğrulanması, deneme üretimi ve eğitimi tamamlıyoruz.
Hizmetin kapsamını kalite kontrolü ve poka-yoke otomasyonları sayfasında bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
PPM nasıl hesaplanır?
Hatalı parça sayısı toplam parça sayısına bölünür ve 1.000.000 ile çarpılır. 50.000 parçada 3 hatalı parça 60 PPM eder. Müşterinizin hesap yöntemini kalite anlaşmasından teyit edin.
Sıfır hata gerçekten mümkün mü?
Hedef olarak kullanılır; pratikte amaç, hatanın oluşmasını önleyen ve oluşursa müşteriye gitmeden yakalayan bir sistem kurmaktır. Önleme ve otomatik kontrol birlikte uygulandığında müşteriye ulaşan hata çok düşük seviyelere indirilebilir.
Müşteri PPM hedefini tutturamazsam ne olur?
Sonuçlar müşteri ve sözleşmeye göre değişir; tedarikçi puanının düşmesi, ek kontrol talebi veya düzeltici faaliyet raporu istenmesi yaygındır. Bağlayıcı olan, müşterinizle yaptığınız kalite anlaşmasıdır.
Son kontrole kamera koymak yeterli mi?
Görsel hataları yakalamak için etkili olabilir ama hatanın oluşmasını engellemez. Hurda yüksek kalır. Kalıcı iyileşme için kameradan gelen veriyle kök neden bulunmalı ve proses düzeltilmelidir.
PPM düşürmek için önce neye bakmalıyım?
Son dönemdeki şikayet ve hurda kayıtlarına bakın, hata tiplerini sıklığa göre sıralayın. Genellikle birkaç hata tipi toplamın büyük kısmını oluşturur; önce onlara odaklanmak genellikle en hızlı sonucu verir.
Eskişehir ve çevre illerde destek
AveA Otomasyon olarak Eskişehir’de bulunuyoruz ve çevre illerdeki fabrikalarda poka-yoke, kameralı kontrol, otomatik ölçüm ve kalite verisi toplama sistemlerinde tesis ziyareti, analiz, kurulum ve devreye alma yapıyoruz.
Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.