İlan veriyorsunuz, gelen olmuyor. Gelen birkaç hafta çalışıp ayrılıyor. Bant başında, pres önünde ya da kutulama masasında aynı hareketi gün boyu tekrar eden işler hep boş kalıyor; vardiyayı tamamlamak için ustabaşı makineye geçiyor, fazla mesai artıyor, siparişler gecikiyor.
Bu sayfa “eleman bulamıyorum” diyen üretim sahipleri ve müdürleri için. Robotu satmak için değil, hangi işin gerçekten otomasyona uygun olduğunu, hangisinde başka bir çözümün daha mantıklı olduğunu açıkça anlatmak için yazıldı.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Bu yazıda (6 başlık)
Sorun neden oluyor?
Eleman sıkıntısı çoğu zaman sadece maaş meselesi değildir. Tekrarlayan işlerde personelin kalmamasının tipik nedenleri şunlardır:
- İşin kendisi yorucu ve monoton. Aynı parçayı saatlerce alıp koymak, ağır kasa kaldırmak, sıcak ya da gürültülü bir makinenin önünde durmak insanı çabuk tüketir.
- Öğrenme ve gelişme yok. Yeni gelen kişi ilk günden ne yapacağını bilir, ama altı ay sonra da aynı şeyi yapıyordur. Bu da başka bir iş bulduğunda ayrılmasını kolaylaştırır.
- Vardiya düzeni. Gece ve hafta sonu vardiyaları için kişi bulmak gündüze göre daha zordur.
- Bilgi kişiye bağlı. İşi iyi yapan bir operatör ayrıldığında yerine geleni eğitmek haftalar alır, bu sürede hurda ve duruş artar.
Bu nedenler ortadan kalkmadıkça yeni personel almak sorunu sadece erteler. Bu yüzden ilk soru “kimi işe alırım?” değil, “bu işi insan mı yapmalı?” olmalı.
Çözüm seçenekleri
| Seçenek | Ne zaman mantıklı? | Sınırları |
|---|---|---|
| İş yerini iyileştirme (ergonomi, kaldırma yardımcıları, rotasyon) | İş ağır ya da sıkıcı ama hacim düşük, ürün sık değişiyor | Personel ihtiyacı devam eder, sadece işi katlanılır kılar |
| Basit mekanizasyon (besleme bandı, fikstür, pnömatik itici) | Sorun tek bir hareket ya da taşıma adımıysa | Esnek değildir, ürün değişince yeniden düzenleme gerekir |
| Cobot (kolaboratif robot) | Orta hacim, sık ürün değişimi, insanla yan yana çalışma, sınırlı alan | Hız ve taşıma kapasitesi endüstriyel robota göre düşüktür, risk değerlendirmesi şarttır |
| Endüstriyel robot hücresi | Yüksek hacim, kısa çevrim, ağır parça, uzun süre aynı ürün | Çit veya emniyet donanımı, daha fazla alan ve daha yüksek ilk yatırım ister |
| Tam otomatik hat | Ürün stabil, hacim yüksek, birden fazla istasyon birlikte otomasyona alınabiliyor | Yatırım ve devreye alma süresi en yüksek seçenektir, ürün değişikliğine en az esnek olandır |
Her işletme için doğru cevap tam otomasyon değildir. Çoğu zaman personel bulmakta en çok zorlandığınız bir iki istasyonu robota vermek, kalan personeli daha nitelikli işlere kaydırmak yeterli olabilir. Cobot ile endüstriyel robot arasındaki farkları cobot mu endüstriyel robot mu yazımızda ayrıntılı anlattık.
Otomasyon hangi durumda mantıklı?
Önce hangi işi otomasyona alacağınızı seçmek için şu soruları sorun:
- İş her vardiyada, her gün tekrarlanıyor mu?
- Parça veya ürün belli bir konumdan alınıp belli bir konuma bırakılıyor mu?
- Parçalar tutulabilir mi (ağırlık, yüzey, şekil tutarlı mı)?
- Bu istasyon için en sık ilan verdiğiniz pozisyon bu mu?
- İş ağır, sıcak, tozlu ya da tehlikeli mi?
- Ürün ömrü en az birkaç yıl mı?
Çoğuna “evet” diyorsanız o iş ilk aday olabilir. Tipik başlangıç işleri: makine besleme ve boşaltma, kutulama ve paletleme, parça aktarma, vidalama, basit montaj adımları.
Otomasyonun mantıklı olmadığı durumlar da var:
- Her gün farklı ürün ve çok küçük partiler üretiyorsanız ve parçalar düzensiz geliyorsa.
- İş el becerisi, görsel yargı veya sürekli karar gerektiriyorsa (henüz robot için uygun hale getirilmemişse).
- Ürünün kısa sürede üretimden kalkması bekleniyorsa.
- Sorun aslında süreç düzeninden kaynaklanıyorsa; dağınık malzeme akışını robot düzeltmez, önce akışın düzenlenmesi gerekir.
Bir istasyonun yatırımı karşılayıp karşılamadığını kendi rakamlarınızla görmek için otomasyon ROI hesaplama rehberimizi kullanabilirsiniz.
Nasıl başlanır?
- Arayın. Hangi istasyonda zorlandığınızı, vardiya sayısını ve ürünü kısaca anlatın.
- Tesis ziyareti. İstasyonu yerinde görüyor, parçayı ve çevresini inceliyoruz.
- Proses analizi. Çevrim süresi, parça ağırlığı ve çeşitliliği, yerleşim alanı ve emniyet gereksinimlerini çıkarıyoruz. Hangi robot tipinin uygun olduğunu robot seçimi kriterlerine göre değerlendiriyoruz.
- Teklif. Robot, tutucu, emniyet ve entegrasyon kapsamını net yazan bir teklif hazırlıyoruz. Gerekirse robot tutucu tasarımı da kapsamın içinde olur.
- Devreye alma. Kurulum, programlama, deneme üretimi ve operatör eğitimini tamamlıyoruz.
Robotlu sistemlerde sunduğumuz hizmetlerin tamamını robotlu otomasyonlar sayfasında, cobot projelerini cobot uygulamaları sayfasında bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Eleman bulamadığım işi robota vermek mantıklı mı?
İş tekrarlıyorsa, parça tutarlıysa ve hacim yeterliyse genellikle evet. Ama önce işin gerçekten robota uygun olup olmadığına bakmak gerekir. Bazı durumlarda basit bir besleme düzeni veya kaldırma yardımcısı daha uygun çözüm olur.
Robot gelince çalışanları çıkarmak mı gerekiyor?
Hayır, çoğu işletmede amaç personel çıkarmak değil, boş kalan istasyonu doldurmaktır. Robotu izleyen, parça besleyen, kaliteyi kontrol eden kişiler yine gerekir ve bu işler genellikle daha az yorucudur.
Cobot mu almalıyım, endüstriyel robot mu?
Alan dar, ürün sık değişiyor ve insanla yan yana çalışılacaksa cobot öne çıkar. Yüksek hız, ağır parça ve uzun süre aynı ürün varsa endüstriyel robot daha uygundur. Karar proses analizinden sonra verilmelidir.
Küçük bir işletme için robot pahalı mı?
Maliyet uygulamaya, robot tipine, tutucuya ve emniyet donanımına göre çok değişir. Genel çerçeve için cobot fiyatları yazımıza bakabilirsiniz; kesin rakam ancak istasyon incelendikten sonra çıkar.
Robotu kim programlayacak, bizde bu bilgi yok?
İlk programlama ve devreye alma bizim tarafımızdan yapılır. Operatörlerinize günlük kullanım, ürün değişimi ve basit hata giderme eğitimi veriyoruz.
Eskişehir ve çevre illerde destek
AveA Otomasyon olarak Eskişehir’de bulunuyoruz ve çevre illerdeki fabrikalarda robot ve cobot projelerinde tesis ziyareti, proses analizi, kurulum ve devreye alma yapıyoruz. Hangi işten başlamanız gerektiğini birlikte konuşmak için iletişim sayfamızdan yazabilir ya da doğrudan arayabilirsiniz.
Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.