Mitsubishi FX3U, FX3G veya FX3S PLC’nizde kırmızı ERROR (ERR) LED’i yanıp sönüyor ya da sürekli yanıyorsa, BATT LED’i yandıysa veya GX Works2’de 6105, 6706 gibi dört haneli bir kod görüyorsanız PLC bir hata algılamıştır. Bu sayfada LED’lerin anlamını ve en sık görülen hata kodlarını Mitsubishi Electric’in resmi FX3 kılavuzlarına dayanarak Türkçe olarak topladık.
Kısa cevap: FX3U’da ERROR LED’i yanıp sönüyorsa parametre (64xx), sözdizimi (65xx) veya devre (66xx) hatası vardır; PLC STOP’ta kalır, program aracıyla PLC tanılaması ve program kontrolü yapılır. ERROR sürekli yanıyorsa watchdog hatası (6105) veya donanım arızası olabilir: kılavuz önce PLC’nin durdurulup enerjinin kapatılıp açılmasını, ERROR sönerse tarama süresinin (D8012) watchdog ayarının (D8000, varsayılan 200 ms) altında tutulmasını önerir. BATT LED’i yanıyorsa batarya zayıftır; LED yandıktan sonra batarya yaklaşık bir ay daha çalışır, hemen değiştirilmelidir. Hata türü M8060–M8067 bayraklarından, kodu D8060–D8067 registerlarından ve özet olarak D8004’ten okunur. AveA Otomasyon, Eskişehir ve çevre illerde PLC arızalarına sahada tanı koyar: 0533 454 52 32.
Güvenlik: Kılavuza göre PLC watchdog gibi bir hata algıladığında tüm çıkışları kapatır; ama CPU’nun algılayamadığı I/O arızalarında ya da yapışmış bir çıkış rölesi veya transistöründe çıkış açık kalabilir. Acil durdurma, koruma ve kilitleme devreleri PLC’nin dışında kurulmalıdır. Klemenslere enerji varken dokunmayın; bellek kaseti, batarya veya genişleme kablosunu takıp çıkarmadan önce enerjiyi kesin.
Bu yazıda (9 başlık)
FX3U, FX3G ve FX3S LED’leri
| LED | Anlamı (kılavuz) |
|---|---|
| POWER (POW) | Yanıyor: besleme normal. Yanıp sönüyor: gerilim veya akım yetersiz, dış kablolama hatalı ya da PLC’de iç hata olabilir. Sönük: enerji yok, kablo kopuk veya kablolama hatalı |
| RUN | Yanıyor: program çalışıyor. Sönük: program durdu |
| ERROR (ERR) | Yanıp sönüyor: parametre, sözdizimi veya devre hatası. Sürekli yanıyor: watchdog hatası veya PLC donanımı arızalı olabilir. Sönük: PLC’yi durduran bir hata yok |
| BATT (FX3U) | Yanıyor: batarya gerilimi düşük, hemen değiştirin. Sönük: normal |
| ALM (FX3G) | Yanıyor: batarya gerilimi düşük. Yalnızca opsiyonel batarya takılı ve parametrede batarya modu seçiliyse çalışır |
FX3S’te yalnızca POW, RUN ve ERR LED’leri vardır; FX3S bataryasızdır.
FX3U’da LED durumuna göre ne yapılır?
- POWER yanıp sönüyor veya sönük: Besleme gerilimini kontrol edin. Besleme kablosu dışındaki tüm kabloları sökün, enerjiyi yeniden verin ve durumun değişip değişmediğine bakın. Değişmiyorsa PLC arızalı olabilir.
- ERROR yanıp sönüyor: Parametre, sözdizimi veya devre hatası vardır. GX Works2 ile PLC tanılaması (PLC Diagnostics) ve program kontrolü yapın; hata koduna göre programı veya parametreyi düzeltip yeniden yazın.
- ERROR sürekli yanıyor:
- 1. PLC’yi durdurup enerjiyi kapatıp açın. ERROR sönerse watchdog hatası olasıdır: en büyük tarama süresini (D8012) watchdog ayarının (D8000) altında tutun, kesme veya pulse catch girişlerinin bir tarama içinde anormal açılıp kapanmadığını ve yüksek hızlı sayıcı frekansının sınırlar içinde olduğunu kontrol edin, gerekirse programa WDT komutu ekleyin veya D8000’i büyütün.
- 2. Sönmezse PLC’yi sökün ve masada başka bir güç kaynağıyla besleyin. ERROR sönerse neden gürültüdür: topraklamayı, kablo güzergâhını ve montaj yerini kontrol edin, besleme hattına gürültü filtresi takın.
- 3. Yine sönmezse PLC donanımı arızalı olabilir.
- ERROR sönük ama makine doğru çalışmıyor: PLC’yi durdurmayan bir hata olabilir (I/O yapılandırma, haberleşme veya işlem hatası); PLC tanılamasıyla kontrol edin.
- BATT (FX3G’de ALM) yanıyor: Bataryayı en kısa sürede değiştirin (aşağıya bakın).
Hata nereden okunur ve hangi hata PLC’yi durdurur?
GX Works2’de PLC tanılaması (PLC Diagnostics), GOT operatör paneli veya FX3U-7DM gösterge modülü hata bayrağını, adını ve kodunu gösterir. Programdan okumak için:
| Bayrak | Kod registerı | Hata türü | ERROR LED | PLC |
|---|---|---|---|---|
| M8060 | D8060 | I/O yapılandırma hatası | Sönük | Çalışmaya devam eder |
| M8061 | D8061 | PLC donanım hatası | Yanıyor | Durur |
| M8062 / M8063 | D8062 / D8063 | Seri haberleşme hatası (kanal 0 / kanal 1) | Sönük | Devam eder |
| M8064 | D8064 | Parametre hatası | Yanıp sönüyor | STOP’ta kalır |
| M8065 | D8065 | Sözdizimi hatası | Yanıp sönüyor | STOP’ta kalır |
| M8066 | D8066 | Devre (ladder) hatası | Yanıp sönüyor | STOP’ta kalır |
| M8067 | D8067 | İşlem hatası | Sönük | RUN devam eder |
M8060, M8061 veya M8064–M8067’den biri açıldığında M8004 açılır ve en küçük bayrak numarası D8004‘e yazılır. Sözdizimi, devre ve işlem hatasının program adımı D8069‘da tutulur. Kılavuz, köşeli parantezli özel bayraklara ([M]8000, [D]8001 gibi) programdan yazılmamasını ister; hata bayraklarını elle sıfırlamaya çalışmayın.
En sık görülen FX3U hata kodları
| Kod | Resmi adı | Nedeni / ne yapılır (kılavuz) | PLC |
|---|---|---|---|
| 1020 (örnek) | Bağlı olmayan I/O | Programda bağlı olmayan bir I/O numarası kullanılmış (1020: X020 ve sonrası yok). Programı, kablolamayı kontrol edin veya ünite ekleyin | Devam |
| 6101 | Bellek erişim hatası | Bellek kaseti varsa doğru takıldığını kontrol edin; sürerse veya kaset yoksa PLC arızalı olabilir | Durur |
| 6102 | İşlem devresi hatası | PLC’yi başka bir güç kaynağından besleyin; ERROR sönerse gürültüden şüphelenin (topraklama, kablo güzergâhı, gürültü filtresi) | Durur |
| 6103 / 6104 | I/O bus hatası / genişleme ünitesi 24 V arızası (M8069 açıkken) | Genişleme kablolarının doğru bağlandığını kontrol edin | Durur |
| 6105 | Watchdog (WDT) hatası | Tarama süresi D8000’deki değeri aştı; kullanıcı programını kontrol edin | Durur |
| 6106 | I/O tablo oluşturma hatası | Ana ünite enerjilendikten sonra 10 saniye içinde enerjili genişleme ünitesinin 24 V’u gelmedi | Durur |
| 6107 | Sistem yapılandırma hatası | Bağlı özel fonksiyon ünitesi/bloğu sayısını kontrol edin | Durur |
| 6108 | Genişleme bus hatası | Genişleme kablolarının doğru bağlandığını kontrol edin | Durur |
| 6201–6205 | Programlama cihazı haberleşme hatası | Programlama cihazı/panel ile PLC arasındaki kabloyu kontrol edin; izleme sırasında kablo çıkarılırsa da oluşur | Devam |
| 6301 / 6306 | Seri haberleşme hatası (kanal 1): parite, taşma, çerçeve / zaman aşımı | Parametreleri ve programı (bilgisayar bağlantısı, N:N ağ, paralel bağlantı, MODBUS, inverter haberleşmesi) ve kablolamayı kontrol edin | Devam |
| 6309 | N:N ağ ayar hatası | Aynı şekilde | Devam |
| 6320 / 6321 | İnverter haberleşme hatası / MODBUS haberleşme hatası | Aynı şekilde | Devam |
| 6401 | Program sağlama toplamı hatası | PLC’yi STOP’a alıp parametreleri doğru ayarlayın; bellek kasetinde PLC sürümünün desteklemediği bir fonksiyon kullanılmadığını kontrol edin | Durur |
| 6402 / 6403 | Bellek kapasitesi / kalıcı cihaz alanı ayar hatası | Aynı şekilde | Durur |
| 6501 | Komut, cihaz sembolü ve cihaz numarası birleşimi hatalı | Komutu doğru şekilde düzeltin | Durur |
| 6503 / 6505 | OUT T/OUT C sonrası ayar değeri yok veya operand eksik / cihaz numarası aralık dışında | Komutu düzeltin | Durur |
| 6610 | LD, LDI arka arkaya 9 veya daha fazla kez kullanılmış | Devre bloğundaki komut birleşimini program modunda düzeltin | Durur |
| 6611 / 6612 | ANB/ORB sayısı LD/LDI sayısından fazla / az | Aynı şekilde | Durur |
| 6622 / 6623 / 6624 | NEXT / MC / MCR komutu yok | Aynı şekilde | Durur |
| 6701 | CJ veya CALL için atlama hedefi (pointer) yok | Programı ve komut operandlarını gözden geçirin | Devam |
| 6702 / 6704 | CALL iç içe seviyesi 6 veya fazla / FOR-NEXT iç içe seviyesi 6 veya fazla | Aynı şekilde | Devam |
| 6705 | Uygulamalı komutun operandı uygun olmayan bir cihaz | Aynı şekilde | Devam |
| 6706 | Operandın cihaz aralığı veya veri değeri sınırı aşıyor | Aynı şekilde; örneğin indeksleme sonucu var olmayan bir zamanlayıcıya (T600) erişim | Devam |
| 6707 | Dosya registerı parametre ayarı yapılmadan kullanılmış | Aynı şekilde | Devam |
| 6708 | FROM/TO komutu hatası | Operandları, tampon belleğin varlığını ve genişleme kablolarını kontrol edin | Devam |
| 6730–6736 | PID parametre hatası (ör. 6730: örnekleme süresi TS ≤ 0) | PID komutu durur; parametreleri kontrol edin | Devam |
| 6771 / 6772 | Bellek kaseti bağlı değil / yazma korumalı | Kasetin takılı olduğunu kontrol edin / koruma anahtarını kapatın | Devam |
“Devam” hatalarında PLC çalışmaya devam eder, “Durur” hatalarında STOP’a geçer veya STOP’ta kalır. FX3G ve FX3S’te liste biraz farklıdır: örneğin FX3S’te I/O yapılandırma hatası (M8060) yoktur ve donanım hatası olarak yalnızca 6101 ve 6105 listelenir. Batarya zayıflığının hata kodu yoktur; M8005/M8006 bayrakları ve LED ile bildirilir.
FX3U’da hata nasıl silinir?
- Önce nedeni giderin. M8060, M8061 ve M8064–M8067 hata bayrakları PLC STOP’tan RUN’a geçtiğinde silinir. M8068 ve D8068 (işlem hatası mandalı) bu şekilde silinmez; kılavuz bunların programlama aracının cihaz izleme fonksiyonuyla silinmesini söyler.
- Watchdog hatası (ERROR sürekli yanıyor): PLC’yi durdurup enerjiyi kapatıp açın; nedenini (tarama süresi, D8000) giderin.
- Seri haberleşme hataları (M8062, M8063): Kılavuza göre FX3 serisinde enerji kapatılıp açıldığında silinir.
- Özel parametre hataları (6420 gibi): Parametreyi düzeltin, enerjiyi kapatıp açın.
Batarya (FX3U-32BL) nasıl değiştirilir?
FX3U’da batarya; dahili RAM’deki programı ve parametreleri, kalıcı (latched) cihazları ve saati korur. Ömrü 25 °C’de yaklaşık 5 yıldır ve sıcaklık arttıkça kısalır. BATT LED’i yandıktan sonra batarya yaklaşık bir ay daha çalışır. Kılavuzdaki sıra:
- PLC’ye en az 10 saniye enerji verin.
- Programlama aracıyla verilerin yedeğini alın.
- Enerjiyi kesin, batarya kapağını çıkarın.
- Eski bataryayı çıkarıp yenisini takın: bu iki adım 20 saniye içinde bitmelidir. Batarya çıkarılınca dahili kondansatör belleği 20 saniye korur.
- Kapağı takın. RUN’a almadan önce programın, kalıcı cihazların ve saatin bozulmadığını kontrol edin; bozulduysa verileri yeniden yazın ve saati ayarlayın.
Yalnızca FX3U-32BL kullanılır; FX2N ve FX2NC bataryaları FX3U’ya uygun değildir. FX3G‘de batarya opsiyoneldir (aynı FX3U-32BL) ve parametrede batarya modu açılmazsa veri korunmaz. FX3S‘te batarya yoktur: program EEPROM’dadır, saat dahili kondansatörle 25 °C’de yaklaşık 10 gün korunur. Batarya zayıflığı M8005/M8006 bayraklarından, gerilimi D8005’ten izlenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mitsubishi FX3U ERROR LED’i neden yanıp söner?
Kılavuza göre ERROR LED’inin yanıp sönmesi parametre, sözdizimi veya devre hatasını gösterir; PLC STOP’ta kalır. GX Works2 ile PLC tanılaması ve program kontrolü yapılır, kod D8064–D8066’da ve hatalı adım D8069’da görülür. Program veya parametre düzeltilip yazıldıktan sonra PLC STOP’tan RUN’a alınınca hata bayrağı silinir.
FX3U ERROR LED sürekli yanıyorsa ne yapılır?
Watchdog hatası (6105) veya donanım arızası olabilir. PLC durdurulup enerji kapatılıp açılır; ERROR sönerse tarama süresi (D8012) watchdog ayarının (D8000) altında tutulmalıdır. Sönmezse PLC başka bir güç kaynağıyla denenir; o zaman sönerse neden gürültüdür. Yine sönmezse donanım arızalı olabilir.
Mitsubishi PLC 6706 hatası nedir?
6706, uygulamalı bir komutun operandındaki cihaz numarası aralığının veya veri değerinin sınırı aştığını gösteren işlem hatasıdır. Kılavuzdaki örnekte indeksleme sonucu var olmayan bir zamanlayıcıya (T600) erişilmektedir. PLC çalışmaya devam eder; hatalı adım D8069’da görülür, program düzeltilir.
FX3U BATT LED yanıyorsa program silinir mi?
Hemen silinmez: kılavuza göre BATT LED’i yandıktan sonra batarya yaklaşık bir ay daha çalışır. Ama batarya bitip enerji kesilirse RAM’deki program, kalıcı veriler ve saat kaybolabilir. Önce program yedeği alınmalı, ardından FX3U-32BL bataryası kılavuzdaki 20 saniyelik süre içinde değiştirilmelidir.
FX3U 6105 watchdog hatası nasıl giderilir?
6105, tarama süresinin D8000’deki watchdog değerini (varsayılan 200 ms) aştığını gösterir ve PLC’yi durdurur. Program gözden geçirilir; uzun döngülere WDT komutu eklenir veya D8000 en büyük tarama süresinden (D8012) büyük ayarlanır. Kesme girişleri ve yüksek hızlı sayıcı frekansı da kontrol edilmelidir.
Kaynak
LED anlamları, hata kodları ve yapılacak işlemler Mitsubishi Electric’in resmi kılavuzlarından özetlenmiş ve Türkçeleştirilmiştir:
- FX3U Series User’s Manual – Hardware Edition, JY997D16501 (Bölüm 14: arıza giderme ve hata kodları; Bölüm 22: batarya)
- FX3S/FX3G/FX3GC/FX3U/FX3UC Programming Manual – Basic & Applied Instruction Edition, JY997D16601 (Bölüm 38: hata kodları, M8060–M8067)
- FX3G Series User’s Manual – Hardware Edition, JY997D31301
- FX3S Series User’s Manual – Hardware Edition, JY997D48601
Kod adlarının Türkçeleri bizim çevirimizdir. Yeni nesil FX5 (iQ-F) serisinin kodları farklıdır. Kesin bilgi için PLC’nizin kılavuzuna bakın.
Eskişehir’de PLC arıza desteği
Yeni nesil Mitsubishi için: Mitsubishi FX5 PLC hata kodları. Omron için: Omron CP1E/CP1H PLC hata kodları. PLC STOP’a geçtiyse genel ilk adımlar: PLC STOP’a geçti, hata LED’i yanıyor. Mitsubishi inverter için: Mitsubishi inverter arıza kodları.
AveA Otomasyon olarak Eskişehir ve çevre illerdeki fabrikalarda PLC, sürücü ve kablo arızalarına sahada tanı koyuyoruz. Duran bir makine için: Eskişehir makine ve otomasyon arıza servisi. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.
Teşekkürler, isteğiniz bize ulaştı; sizi arayacağız. Acil durumda 0533 454 52 32’yi arayabilirsiniz.
İsteğiniz gönderilemedi. Bilgileri kontrol edip tekrar deneyin veya 0533 454 52 32’yi arayın.