Periyodik kontrol uygunsuzluk giderme, iş ekipmanlarının periyodik kontrol raporunda makineler için yazılan kusurların teknik olarak düzeltilmesi ve makinenin tekrar güvenli kullanıma hazırlanmasıdır. AveA Otomasyon olarak raporlardaki acil stop, koruyucu, kapı kilidi, iki el kumanda, ışık perdesi ve emniyet devresi bulgularının değerlendirilmesi ve giderilmesi konularında çalışıyoruz. Eskişehir ve çevre illerdeki fabrikalara hizmet veriyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Önemli bir ayrım: periyodik kontrolü yapmak ve rapor düzenlemek, yönetmelikte tanımlanan yetkili kişilerin ve kuruluşların işidir. Biz kontrol raporu düzenlemiyoruz; raporda yazan uygunsuzlukları gidermek için çalışıyoruz. Düzeltmeden sonra ekipmanın tekrar kontrolü yine yetkili kişi tarafından yapılır.
Bu yazıda (7 başlık)
Ne yapıyoruz?
- Raporun okunması: “Kusur Açıklamaları” ve “Sonuç ve Kanaat” bölümlerindeki her maddenin makinede neye karşılık geldiğinin tespiti.
- Yerinde inceleme: Bulgunun nedeni; eksik parça mı, devre dışı bırakılmış bir emniyet elemanı mı, yoksa makinenin tasarımından gelen bir eksik mi?
- Çözüm önerisi: Her madde için teknik çözüm, gerekli eleman listesi ve uygulama sırası.
- Uygulama: Acil stop devresi, emniyet rölesi veya safety PLC, kapı switchleri ve kilitli kapılar, sabit ve hareketli koruyucular, iki el kumanda, ışık perdesi ve alan tarayıcı montajı ve bağlantısı.
- Doğrulama: Her emniyet fonksiyonunun denenmesi, duruş süresi gereken yerlerde ölçüm, yapılan işin şemaya ve rapora işlenmesi.
Hangi uygulamalarda?
Raporlarda makineler için sık yazılan bulgu türleri, yönetmeliğin Ek-1’indeki asgari şartlarla doğrudan ilişkilidir:
| Bulgu türü | İlgili şart (özet) | Tipik düzeltme |
|---|---|---|
| Acil stop yok, erişilemiyor veya enerjiyi kesmiyor | Tehlike gerektiriyorsa acil durdurma sistemi bulunmalı; durdurma, çalıştırmaya göre öncelikli olmalı | Acil stop butonlarının yerleşimi, emniyet rölesiyle devre, reset mantığı |
| Hareketli parçalarda koruyucu yok veya sökülmüş | Tehlikeli bölgeye erişimi önleyen koruyucu bulunmalı | Sabit koruyucu, kilitli kapı veya ışık perdesi |
| Koruyucu kolayca devre dışı bırakılabiliyor | Koruyucular kolayca çıkarılamamalı, etkisiz hale getirilememeli | Kodlu emniyet switchi, köprülenmiş switchlerin kaldırılması |
| Elektrik kesilip gelince makine kendiliğinden kalkıyor | Çalıştırma ancak bilerek ve isteyerek kullanılan kumandayla olmalı | Yeniden yol alma koruması, start mantığının düzeltilmesi |
| Preste iki el kumanda veya ışık perdesi eksik/hatalı | Tehlikeli bölgeye erişimi önleyen koruma; preslerde Ek-III Tablo-4’teki TS EN ISO 16092 serisi kriterleri | Uygun iki el kumanda modülü, ışık perdesi ve emniyet mesafesi |
Yönetmeliğin Ek-3 Tablo-4’ü preslerin periyodik kontrol kriterlerini standartlara bağlar: mekanik preslerde TS EN ISO 16092-1, hidrolik preslerde TS EN ISO 16092-3, hidrolik abkant preslerde TS EN 12622+A1; standartlarda süre belirtilmemişse kontrol süresi 1 yıldır. Preslerdeki bulgular için pres revizyonu ve iş güvenliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Proje nasıl ilerler?
- Arama: Raporun hangi makineler için kaç madde içerdiğini konuşuruz.
- Rapor ve fotoğraflar: Raporun ilgili sayfaları ve makinelerin fotoğrafları gönderilir.
- Yerinde inceleme: Her bulgu makine üzerinde görülür; elektrik şeması ve mevcut emniyet devresi incelenir.
- Öncelik planı: Kullanımı durduran (ağır) kusurlar önce, diğerleri planlı duruşlara göre sıralanır.
- Uygulama: Mekanik koruyucu, elektrik ve program değişiklikleri yapılır.
- Test ve kayıt: Emniyet fonksiyonları denenir, yapılan iş yazılı olarak bildirilir, şema güncellenir.
- Tekrar kontrol: Yetkili kişi veya kuruluşla yeniden kontrol için hazır hale gelinir.
Teklif için hangi bilgiler gerekli?
- Periyodik kontrol raporunun ilgili sayfaları (özellikle kusur açıklamaları ve sonuç bölümü)
- Bulgu yazılan makinelerin önden, yandan ve tehlikeli bölgelerinin fotoğrafları
- Makine marka, model ve imal yılı; CE işareti ve kullanım kılavuzu var mı
- Elektrik panosunun ve mevcut emniyet rölesinin fotoğrafı
- Raporda kullanımı durduran kusur var mı
- Makinenin ne zaman durdurulabileceği
Teknik seçimler: uygunsuzluk nasıl planlanır?
Yönetmeliğe göre kontrol sırasında güvenli kullanıma sakınca oluşturan bir kusur bulunursa, raporun sonuç bölümünde ekipmanın uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır. Bakanlığın kriter dokümanı yayımladığı ekipmanlarda kusurlar hafif ve ağır olarak derecelendirilir: ağır kusurlu ekipman kusur giderilmeden çalıştırılamaz, hafif kusurlar ise bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmelidir; giderilmezse ağır kusur sayılır. Kaynak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete 25/4/2013, sayı 28628; son değişiklik 23/12/2025, sayı 33116).
Bu yüzden planlamayı üç soruya göre yapmanızı öneririz:
- Makine kullanılabilir mi? Rapor kullanılamaz diyorsa o makine için düzeltme ilk sıradadır.
- Kök neden ne? Köprülenmiş bir kapı switchi tekrar bağlanabilir; ama operatör işini yapabilmek için köprülediyse, aynı sorun tekrar eder. Kalıcı çözüm, iş akışını bozmayan koruma tasarımıdır.
- Değişiklik büyük mü? Emniyet devresinde köklü bir değişiklik yapılıyorsa risk değerlendirmesinin güncellenmesi gerekir. Emniyet fonksiyonlarının performans seviyesi için ISO 13849 ve IEC 62061 yazımıza bakabilirsiniz.
Emniyet bileşenlerinin seçimi için güvenlik sensörleri ve safety PLC sayfamıza bakabilirsiniz. Düzeltmeden sonra emniyet devresi makineyi başlatmıyorsa makine çalışmıyor: emniyet devresi kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Periyodik kontrol raporunda uygunsuzluk çıkarsa ne olur?
Kusur güvenli kullanıma sakınca oluşturuyorsa ekipman, uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamaz. Kusur giderildikten sonra yetkili kişi tarafından tekrar kontrol yapılır.
Hafif kusur ve ağır kusur ne demek?
Bakanlığın kriter dokümanı olan ekipmanlarda kullanılan derecelendirmedir. Ağır kusurlu ekipman çalıştırılamaz; hafif kusur bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmelidir.
Eski makineye acil stop ve koruyucu eklenebilir mi?
Evet. Acil stop devresi, emniyet rölesi, kilitli kapılar ve sabit koruyucular çoğu eski makineye eklenebilir. Makinenin durma süresi ve tehlikeli bölgeleri dikkate alınarak tasarlanır.
Pres için ışık perdesi mi iki el kumanda mı?
Presin tipine, çalışma şekline ve risk değerlendirmesine bağlıdır. İki yöntemde de güvenlik mesafesi ve presin durma süresi hesaba katılmalıdır.
Uygunsuzlukları kim giderir?
Düzeltmeyi işveren yaptırır; uygulama, makine emniyeti konusunda yetkin bir firma veya ekip tarafından yapılabilir. Tekrar kontrol ise yetkili kişi veya kuruluşun işidir.
Eskişehir ve çevre illerde periyodik kontrol uygunsuzluk giderme hizmeti
Eskişehir’de ve çevre illerde periyodik kontrol raporlarında makineler için yazılan uygunsuzlukların giderilmesi için raporunuzu ve makinelerinizi yerinde inceliyoruz. Daha kapsamlı makine emniyeti çalışmaları için makine emniyet sistemleri ve CE danışmanlığı kapsamında çalışıyoruz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.