Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 5 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Kısa cevap: S7-1200 analog ölçekleme, analog girişten gelen ham tam sayıyı bar, °C veya litre gibi mühendislik birimine çevirme işlemidir. Siemens S7-1200’de analog modüller akımda 0 ile 27648, gerilimde -27648 ile +27648 arasını nominal aralık olarak verir. Ham değer önce NORM_X ile 0,0-1,0 arasına normalize edilir, sonra SCALE_X ile istenen birime ölçeklenir.

Bu yazıda (7 başlık)

Ham değer neden 27648?

S7-1200 sistem kılavuzu, analog değerlerin işlenmesi bölümünde modüllerin döndürdüğü değeri şöyle tanımlar: akım için 0 ile 27648 arası, gerilim için -27648 ile 27648 arası nominal (rated) aralıktır; bu aralığın dışı taşma veya alt taşma bilgisidir. Kılavuzdaki SM 1231 analog giriş tablosuna göre 27649-32511 arası aşım (overshoot), 32512-32767 arası taşma (overflow) bölgesidir.

Ham değer (ondalık)0-10 V girişte0-20 mA girişteAnlamı
32512 – 32767TaşmaTaşmaSinyal ölçüm sınırının dışında
27649 – 3251110 V üstü20 mA üstüAşım bölgesi
2764810 V20 mANominal üst değer
138245 V10 mAÖrnek: aralığın yarısı
00 V0 mANominal alt değer

Bu boşluk, sensörün aralık dışına çıktığını programın fark edebilmesi içindir. SM 1231 modülünde 4-20 mA ölçüm tipi seçildiğinde 0 = 4 mA, 13824 = 12 mA, 27648 = 20 mA olur; 1,185 mA’nın altındaki sinyal (kablo kopması) 32767 olarak okunur. CPU üzerindeki dahili analog girişler yalnızca 0-10 V’tur; SB 1231 sinyal kartı akımda yalnızca 0-20 mA aralığını sunar. Kullandığınız modülün tablosunu kılavuzdan kontrol edin.

NORM_X ve SCALE_X nasıl çalışır?

Kılavuza göre analog giriş değerini mühendislik birimine çevirmek için önce değer 0,0-1,0 arasında bir Real sayıya normalize edilir, sonra mühendislik biriminin alt ve üst sınırına ölçeklenir. STEP 7 bunun için NORM_X ve SCALE_X komutlarını sunar.

NORM_X (normalize)

  • MIN: Ham değerin alt sınırı (örneğin 0)
  • VALUE: Analog giriş adresi (örneğin IW64)
  • MAX: Ham değerin üst sınırı (örneğin 27648)
  • OUT: 0,0-1,0 arası Real sonuç

SCALE_X (ölçekle)

  • MIN: Mühendislik biriminde alt değer (örneğin 0,0 bar)
  • VALUE: NORM_X çıkışı (Real)
  • MAX: Mühendislik biriminde üst değer (örneğin 10,0 bar)
  • OUT: Ölçeklenmiş sonuç

Kılavuza göre NORM_X’te MIN, VALUE ve MAX aynı veri tipinde olmalıdır; ham değer Int ise sınırlar da Int sabiti olarak girilir. Int ve Real farkı için PLC veri tipleri yazımıza bakabilirsiniz. SCALE_X’te ise MIN, MAX ve OUT aynı tipte olmalıdır. Gerilim girişi ±10 V gibi çift yönlü bir aralıkta kullanılıyorsa NORM_X’in MIN değeri 0 yerine -27648 olur.

4-20 mA örneği: 0-10 bar basınç transmitteri

4-20 mA sinyalin mantığı için 4-20 mA nedir yazımıza bakabilirsiniz. En kolay yol (SM 1231): Donanım yapılandırmasında kanalın ölçüm tipini 4-20 mA seçin. Bu durumda 4 mA = 0 olduğundan NORM_X’te MIN = 0, MAX = 27648 girilir; 12 mA’de ham değer 13824, sonuç 0,5 × 10 = 5,0 bar olur. Kanal 0-20 mA olarak okunuyorsa (ör. 4-20 mA seçeneği olmayan SB 1231), 4 mA’nın ham karşılığı hesaplanır:

  • 4 mA → 4 / 20 × 27648 = 5529,6 ≈ 5530
  • 20 mA → 27648

Program:

  1. NORM_X: MIN = 5530, VALUE = IW64 (Int), MAX = 27648 → OUT = “Basinc_Norm” (Real)
  2. SCALE_X: MIN = 0.0, VALUE = “Basinc_Norm”, MAX = 10.0 → OUT = “Basinc_bar” (Real)

Kontrol hesabı: 12 mA’de ham değer 12 / 20 × 27648 ≈ 16589 olur. (16589 – 5530) / (27648 – 5530) ≈ 0,500 ve sonuç 5,0 bar çıkar.

İki yöntemi karıştırmayın: 4-20 mA tipi seçilmiş bir kanalda MIN = 5530 girilirse 4 mA’de ekranda yaklaşık -2,5 bar görünür; 0-20 mA tipinde MIN = 0 bırakılırsa 4 mA’de 2 bar görünür.

Kablo kopması ve aralık dışı tespiti

4-20 mA’nın en büyük avantajı, 4 mA’nın altına düşen sinyalin arıza anlamına gelmesidir. Programda bunu yakalamak için:

  • Alt sınır kontrolü: Ham değer, seçtiğiniz eşik değerinin altına düşerse “sensör arızası” biti kurun. Örnek olarak 3,5 mA eşik seçilirse ham karşılığı 3,5 / 20 × 27648 ≈ 4838 olur.
  • Üst sınır kontrolü: 27648’in üstü aşım, 32512 ve üstü taşma bilgisidir. Bu durumda da alarm verin.
  • Ölçülen değeri kilitleyin: Arıza bitinde SCALE_X sonucunu PID’ye veya karşılaştırmaya göndermeyin; son geçerli değeri tutun veya güvenli duruma geçin.
  • Modül teşhisini açın: Donanım yapılandırmasında taşma ve alt taşma teşhislerini etkinleştirin. SM 1231’de kablo kopması teşhisi yalnızca 4-20 mA aralığında vardır (1,185 mA altı); kılavuza göre 32767 değeri alarm ayarından bağımsız olarak döner. 0-20 mA aralığında bu teşhis yoktur; programdaki alt sınır kontrolü tek korumadır.

Kılavuza göre NORM_X’e MIN’in altında bir değer gelirse sonuç 0,0’ın altına düşer ve komut ENO = 1 ile çalışır, yani hata bildirmez. 0-20 mA tipinde kopuk kablo 0 olarak okunur ve örnekte ekranda -2,5 bar görünür. 4-20 mA tipinde ise ham değer 32767 olur ve sonuç yaklaşık 11,9 bar çıkar. Her iki durumda da sınır kontrolü programda yapılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

  1. NORM_X MIN değerini 0 bırakmak: 4-20 mA sinyal 0-20 mA aralığında okunuyorsa MIN 0 olursa sıfır basınçta ekranda 0 yerine yaklaşık 2 bar görünür (örnekteki 0-10 bar için).
  2. Veri tipi uyumsuzluğu: NORM_X’te MIN, VALUE ve MAX aynı tipte olmalıdır. Ham değer Int iken sınırları Real yazmak, derleme hatasına veya istenmeyen dönüşüme yol açar.
  3. Analog adresi yanlış okumak: Analog giriş word (IW) olarak okunur; IB veya ID ile okunursa değer anlamsızlaşır. Adres yapısı için Siemens PLC adresleme yazımıza bakabilirsiniz.
  4. Filtre ayarını unutmak: Gürültülü sinyalde modülün filtre (smoothing) ayarı kullanılmazsa değer dalgalanır, PID kararsızlaşır. PID tarafı için PID kontrol nedir yazımıza bakabilirsiniz.
  5. Transmitter besleme ve kablolama: 2 telli ve 4 telli transmitterin bağlantısı farklıdır; yanlış bağlantıda değer hiç gelmez.

Sıkça Sorulan Sorular

S7-1200 analog giriş neden 27648 gösteriyor?

27648, Siemens analog modüllerinde nominal aralığın üst değeridir; 20 mA veya 10 V’a karşılık gelir. Üstündeki değerler aşım ve taşma bilgisi için ayrılmıştır.

NORM_X ve SCALE_X ne işe yarar?

NORM_X ham değeri 0,0-1,0 arasına çevirir, SCALE_X bu oranı istenen mühendislik birimine (bar, °C, %) ölçekler.

4-20 mA S7-1200’de nasıl ölçeklenir?

SM 1231’de kanal 4-20 mA olarak ayarlanırsa NORM_X’te MIN = 0, MAX = 27648 girilir; kanal 0-20 mA olarak okunuyorsa MIN = 5530 olur. SCALE_X’e transmitterin ölçüm aralığı (ör. 0,0-10,0 bar) yazılır.

Analog giriş 32767 gösteriyor, ne demek?

32767 (16#7FFF) taşma anlamına gelir; kılavuza göre bu değer 4-20 mA aralığında kablo kopmasında ve CPU açılışında geçerli değer oluşmadan önce de okunur. Önce kabloyu ve transmitter beslemesini, sonra modülün ölçüm tipi ayarını kontrol edin.

Analog çıkış nasıl ölçeklenir?

Ters sıra kullanılır: mühendislik değeri NORM_X ile normalize edilir, SCALE_X ile 0-27648 aralığına çevrilip analog çıkış adresine (QW) yazılır.

Eskişehir’de PLC ve analog sinyal desteği

Analog değerlerin yanlış okunması, transmitter değişiminden sonra ölçümün kayması veya yeni bir ölçüm noktasının PLC’ye eklenmesi gerekiyorsa PLC programlama hizmeti kapsamında yardımcı olabiliriz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.

“S7-1200 Analog Ölçekleme: NORM_X ve SCALE_X ile 4-20 mA” için bir yanıt

  1. […] neden 0 değil 4 mA’den başladığını, nasıl bağlandığını ve PLC’de nasıl ölçeklendiğini […]