Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 4 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Kısa cevap: PLC veri tipleri, bir değişkenin bellekte kaç bit kapladığını ve hangi değerleri alabileceğini belirler. BOOL tek bit (0/1), BYTE 8 bit, WORD 16 bit, INT 16 bit işaretli tam sayı, DINT 32 bit işaretli tam sayı, REAL 32 bit kayan noktalı sayı, TIME ise milisaniye cinsinden süredir. Bu adlar IEC 61131-3 standardının temel veri tiplerinden gelir; Siemens S7-1200 ve S7-1500 aynı adları kullanır.

Bu yazıda (7 başlık)

Neden önemli?

Yanlış veri tipi seçimi PLC’de genellikle hata mesajı vermez, sessizce yanlış sonuç üretir. 32.767’yi aşan bir INT sayaç negatif değere döner, iki INT’in bölümü ondalığı atar, REAL ile tutulan büyük bir toplam sayaç küçük artışları kaybeder. Bu hataların çoğu devreye almadan haftalar sonra, sayı büyüdüğünde ortaya çıkar.

Siemens veri tipleri ve aralıkları

Aşağıdaki değerler S7-1200 sistem kılavuzundaki veri tipi tablolarından alınmıştır.

Veri tipiBoyutDeğer aralığıTipik kullanım
Bool1 bitFALSE / TRUE (0 / 1)Giriş, çıkış, durum biti
Byte8 bit0 – 255 (16#00 – 16#FF)Bit grubu, haberleşme verisi
Word16 bit0 – 65535 (16#0000 – 16#FFFF)Durum/kontrol word’ü, bit maskesi
DWord32 bit0 – 4.294.967.295Bit grupları, haberleşme
SInt8 bit-128 – 127Küçük işaretli değer
USInt8 bit0 – 255Küçük sayaç, adım numarası
Int16 bit-32.768 – 32.767Analog ham değer, küçük sayaç
UInt16 bit0 – 65.535Pozitif sayaç
DInt32 bit-2.147.483.648 – 2.147.483.647Üretim sayacı, enkoder konumu
UDInt32 bit0 – 4.294.967.295Uzun süreli toplam sayaç
Real32 bit±1,175495e-38 – ±3,402823e+38Ölçülen değer, PID, ölçekleme
LReal64 bit±2,2250738585072014e-308 – ±1,7976931348623158e+308Yüksek hassasiyetli hesap
Time32 bitT#-24d_20h_31m_23s_648ms – T#24d_20h_31m_23s_647msZamanlayıcı süreleri
Char8 bitTek ASCII karakterTek harf
Stringn + 2 byteEn fazla 254 karakterReçete adı, barkod, mesaj

Kılavuzun notlarına göre:

  • Real yaklaşık 6, LReal yaklaşık 15 anlamlı basamak hassasiyete sahiptir.
  • Time, milisaniye cinsinden DInt olarak saklanır.
  • String’in ilk iki byte’ı en fazla karakter sayısını ve o anki karakter sayısını tutar, ardından en fazla 254 karakter gelir.

Diğer markalarda ve CODESYS tabanlı sistemlerde de BOOL, INT, DINT, REAL, TIME adları aynıdır, ancak bazı tiplerin desteklenip desteklenmediği ve STRING uzunluğu gibi ayrıntılar üreticiye göre değişebilir. Kullandığınız CPU’nun kılavuzunu kontrol edin. S7-1500 ayrıca LInt, ULInt, LWord ve LTime gibi 64 bit tipleri destekler.

Hangi değer için hangi tip?

  • Dijital sinyal, alarm, durum: Bool
  • Analog ham değer: Int (S7-1200’de analog giriş word olarak okunur)
  • Ölçülen değer (bar, °C, %): Real
  • Üretim adedi, vardiya sayacı: DInt veya UDInt
  • Süre ayarları: Time
  • Adım numarası, mod seçimi: Int veya USInt
  • Haberleşmede bit paketleri: Word veya DWord
  • Barkod, reçete adı: String

Tip dönüşümünde sık yapılan hatalar

1. Taşma (overflow)

ADD veya INC ile artırılan bir Int değer 32.767’den sonra -32.768’e döner. Hazır CTU sayıcısı ise tipin üst sınırında durur; iki durumda da sayım yanlış olur. Günlük üretim, enerji sayacı ve çalışma süresi gibi büyüyen değerler için DInt veya UDInt seçin. Sayıcıda tip seçimi için PLC sayıcı CTU, CTD, CTUD yazımıza bakabilirsiniz.

2. Tam sayı bölmesi

Int veya DInt bölmesinde ondalık kısım atılır. Örnek: 7 / 2 işlemi tam sayıda 3 verir. Ortalama veya oran hesabında önce Real’e dönüştürüp sonra bölün.

3. Real’i tam sayıya çevirirken yuvarlama

Real’den Int’e geçişte ROUND en yakın tam sayıya yuvarlar, TRUNC ondalığı keser. 2,7 değeri ROUND ile 3, TRUNC ile 2 olur. Hangi davranışı istediğinizi bilerek seçin.

4. Real ile büyük toplam tutmak

Real yaklaşık 6 anlamlı basamak taşır. Örnek: 1.000.000 litrelik bir toplamın üzerine her taramada 0,01 eklenirse, bu küçük artışlar kaybolabilir. Debi toplayıcılarında LReal veya tam sayı birim (ör. mililitre cinsinden DInt) kullanın.

5. Word ile Int’i karıştırmak

Aynı 16 bit, Word olarak 16#FFFF = 65535, Int olarak -1 anlamına gelir. Bir sürücünün durum word’ünü Int’e atayıp karşılaştırmak, bit 15 set olduğunda beklenmedik sonuç verir.

6. Real karşılaştırmasında eşitlik

Hesaplanmış iki Real değer nadiren tam eşit çıkar. “Seviye = 50,0” yerine “Seviye ≥ 50,0” veya küçük bir tolerans kullanın.

7. HMI ve PLC’de farklı tip

PLC’de DInt olan bir değişken HMI’da Int olarak tanımlanırsa yanlış değer görünür. HMI-PLC tip uyumsuzluğu belirtileri için HMI-PLC haberleşme hatası yazımıza bakabilirsiniz.

8. Time ile Int karıştırmak

Time milisaniye tutar. HMI’dan “30” girildiğinde bunun 30 saniye mi, 30 ms mi olduğu net olmalıdır. Saniye girilecekse PLC’de 1000 ile çarpılıp Time’a dönüştürülür.

Dönüşüm komutları

TIA Portal’da tip dönüşümü için CONVERT (CONV), ROUND, TRUNC, CEIL, FLOOR gibi komutlar bulunur. SCL’de INT_TO_REAL, REAL_TO_DINT gibi açık dönüşüm fonksiyonları kullanılır. Analog değerlerin Int’ten Real’e ölçeklenmesi için NORM_X ve SCALE_X kullanılır (S7-1200 analog ölçekleme); analog sinyalin mantığı için 4-20 mA nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Diğer PLC dersleri: Siemens PLC Adresleme, PLC Zamanlayıcı TON, TOF, TP, PLC Timer (Zamanlayıcı) Örnekleri. Tümü için: PLC dersleri.

Sıkça Sorulan Sorular

PLC’de INT ile DINT farkı nedir?

INT 16 bit işaretli tam sayıdır ve -32.768 ile 32.767 arasını tutar. DINT 32 bittir ve yaklaşık ±2,1 milyar aralığındadır.

REAL veri tipi kaç basamak tutar?

Siemens kılavuzuna göre Real yaklaşık 6 anlamlı basamak, LReal yaklaşık 15 anlamlı basamak hassasiyete sahiptir.

WORD ile INT aynı mı?

İkisi de 16 bittir, ancak WORD işaretsiz bit dizisidir (0-65535), INT ise işaretli tam sayıdır (-32.768 – 32.767). Aynı bit deseni farklı sayı anlamına gelir.

PLC’de sayaç neden eksiye düştü?

Büyük olasılıkla ADD/INC ile artırılan bir INT değişken 32.767’yi aşıp -32.768’e döndü. İşaretli tipte aşağı sayan bir CTUD da sıfırın altına inebilir. Büyüyen değerler için DInt veya UDInt kullanın.

Siemens STRING en fazla kaç karakter?

Siemens STRING tipi en fazla 254 karakter tutar ve bellekte karakter sayısına ek olarak 2 byte yer kaplar.

Eskişehir’de PLC programlama desteği

Taşan sayaçlar, yanlış ölçeklenen analog değerler veya HMI’da yanlış görünen değişkenler için mevcut programı inceleyebiliriz. Kapsam için PLC programlama hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.

“PLC Veri Tipleri: BOOL, INT, DINT, REAL Aralık Tablosu” ögesine 2 yanıt

  1. […] PLC dersleri: PLC Veri Tipleri, Siemens PLC […]

  2. […] tipindedir ve T#5s, T#500ms, T#2m_30s gibi yazılır. TIME ve diğer tiplerin aralıkları için PLC veri tipleri yazımıza […]