Makineniz mi durdu? Eskişehir ve çevre illerde arıza servisi · mesai dışında da arayabilirsiniz0533 454 52 32

Son güncelleme: · Okuma süresi: yaklaşık 5 dk · Hazırlayan: Arslan Ünal, AveA Otomasyon

Tehlikeli ve ağır işler her fabrikada vardır: fırından sıcak parça almak, taşlama tozunun içinde çalışmak, 20-30 kiloluk parçayı gün boyu tezgaha kaldırmak, boya buharının ya da gürültünün yoğun olduğu bir istasyonda durmak. Bu işlere kimse uzun süre dayanmak istemez; dayanan da bir süre sonra bel, omuz ya da solunum şikayetleriyle karşınıza çıkabilir.

Kısa cevap: Tehlikeli ve ağır işler; sıcak, toz ve hareketli parça gibi işin doğasından gelen riskler, kişisel koruyucuya fazla güvenilmesi, tekrarlanan ağır hareketler, alışkanlık ve personel devri yüzünden çözülmeden kalır. 6331 sayılı Kanun riskle kaynağında mücadeleyi ve toplu korunmaya öncelik vermeyi ister; kaldırma yardımcısı, kapalı kabin veya robot seçenekleri iş güvenliği uzmanıyla yapılan risk değerlendirmesine göre seçilir.

Bir yandan işin yapılması gerekiyor, bir yandan da bir kaza olursa sorumluluğun sizde olduğunu biliyorsunuz. Bu sayfa, insanı bu işlerden uzaklaştırmanın hangi yollarla mümkün olduğunu ve her yolun sınırlarını anlatıyor.

Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.

Bu yazıda (6 başlık)

Tehlikeli ve ağır işler neden çözülmeden kalıyor?

Tehlikeli ve ağır işlerin çözülmeden kalmasının tipik nedenleri şunlardır:

  • İşin doğası. Sıcak fırın, kıvılcım, toz, kimyasal buhar, keskin kenar ve hareketli makine parçası işin kendisinden gelir; dikkat ve tecrübe bunları ortadan kaldırmaz.
  • Kişisel koruyucuya fazla güvenmek. Eldiven, maske ve kulaklık gerekli ama son savunma hattıdır. Uzun vardiyada rahatsız eden donanım çıkarılır, takılsa bile maruziyet devam eder.
  • Tekrar ve yük. Aynı ağır hareketin vardiya boyunca tekrarlanması, tek bir ağır kaldırmadan daha fazla yıpratır.
  • “Hep böyle yapıldı” alışkanlığı. İstasyon yıllardır elle çalıştığı için alternatif hiç değerlendirilmemiştir.
  • Personel devri. Ağır işte çalışan kişi sık değişir; her yeni kişi riskleri yeniden öğrenir.

Mevzuat ne diyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Resmî Gazete, 30/6/2012, sayı 28339) madde 5’te işverenin uyacağı risklerden korunma ilkelerini sayar. Bunlar arasında risklerle kaynağında mücadele etmek, tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek ve toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek yer alır. Aynı kanunun 4. maddesi işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü getirir.

Elle kaldırma ve taşıma için ayrıca 24 Temmuz 2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği vardır; amacı çalışanları özellikle sırt ve bel incinmelerinden korumaktır. Yükümlülüklerin işletmenize nasıl uygulanacağını iş güvenliği uzmanınızla birlikte değerlendirmeniz gerekir. Bu sayfa hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Çözüm seçenekleri

SeçenekNe zaman mantıklı?Sınırları
İş organizasyonu (rotasyon, mola, yük bölme)Kısa vadeli önlem, maruziyet süresi azaltılmak isteniyorsaTehlike yerinde kalır, sadece kişi başına süre kısalır
Kişisel koruyucu donanımHer durumda tamamlayıcı olarakSon savunma hattıdır, tek başına çözüm sayılmaz
Kaldırma yardımcısı ve manipülatör (vakumlu kaldırıcı, dengeli kol)Ağır parça, değişken ürün, operatörün yönlendirmesi gereken işKişi istasyonda kalır; sıcak, toz ve gürültüye maruziyet sürer
Kapalı kabin ve lokal emişToz, kıvılcım, buhar veya gürültü kaynağı belirli bir noktadaysaKabin içine giriş, bakım ve temizlik ayrıca güvenli hale getirilmelidir
Robot (fırın besleme, taşlama, kaynak, ağır parça aktarma)İş tekrarlıyor, parça tutarlı, hacim yeterliYatırım, alan ve emniyet donanımı ister; robot hücresinin kendisi de risk değerlendirmesine girer
Uzaktan kumanda ve izlemeİnsanın yakında bulunmasının gerekmediği proses kontrolüProsesin sensör ve kamerayla yeterince izlenebilmesi gerekir

Ağır kaldırma için elle paletleme ve bel ağrısı, pres önündeki el kazası riski için pres beslemede el kazası riski sayfalarımızda daha ayrıntılı seçenekler var.

Otomasyon hangi durumda mantıklı?

İnsanı işten tamamen uzaklaştırmak için robot ya da kapalı sistem şu durumlarda öne çıkar:

  • İş sıcak, tozlu, gürültülü veya kimyasal maruziyet içeriyor ve kaynağında azaltılamıyorsa.
  • Parça ağır ve hareket vardiya boyunca tekrarlanıyorsa.
  • Taşlama, çapak alma, kaynak veya fırın besleme gibi tanımlı bir proses varsa.
  • Aynı ürün ya da ürün ailesi uzun süre üretiliyorsa.
  • Bu istasyona sürekli personel bulmakta zorlanıyorsanız.

Tipik uygulamalar için robotlu çapak alma ve taşlama ve gazaltı kaynak robotu hücreleri sayfalarımıza bakabilirsiniz. Robotun kendisi de yeni bir tehlike kaynağıdır; hücre emniyeti için robot hücresi güvenliği yazımızı okuyun.

Otomasyonun mantıklı olmadığı durumlar:

  • Parçalar her seferinde farklı, düzensiz ve tutulması zor geliyorsa; manipülatör daha uygun olabilir.
  • İş yılda birkaç kez yapılan bir bakım ya da temizlik işiyse.
  • Tehlike, proses değiştirilerek (daha az tozlu yöntem, ayrı yerleşim, emiş) ortadan kaldırılabiliyorsa.

Nasıl başlanır?

  1. Arayın. Hangi işin sıcak, ağır, tozlu veya tehlikeli olduğunu, parçayı ve çevrimi kısaca anlatın.
  2. Tesis ziyareti. İstasyonu, parçayı, ortam koşullarını ve mevcut koruma önlemlerini yerinde görüyoruz.
  3. Analiz. Parça ağırlığı ve sıcaklığı, çevrim süresi, ortam (toz, ısı, kıvılcım) ve yerleşim alanına göre manipülatör, kabin ve robot seçeneklerini karşılaştırıyoruz. İş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesi bu analizin girdisidir.
  4. Teklif. Robot veya manipülatör, tutucu, kabin, emniyet donanımı ve entegrasyon kapsamını net yazan bir teklif hazırlıyoruz.
  5. Devreye alma. Kurulum, programlama, emniyet fonksiyonlarının doğrulanması, deneme üretimi ve operatör eğitimini tamamlıyoruz.

Robot projelerindeki hizmet kapsamını robotlu otomasyonlar sayfasında bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ağır ve tehlikeli işler robota verilebilir mi?

İş tekrarlıyor, parça tutarlı ve hacim yeterliyse genellikle verilebilir. Fırın besleme, taşlama, kaynak ve ağır parça aktarma bu işlerin tipik örnekleridir. Parça çok değişkense manipülatör daha uygun olabilir.

Manipülatör ile robot arasındaki fark nedir?

Manipülatör yükü taşır ama operatör yönlendirir; kişi istasyonda kalır, sadece ağırlığı kaldırmaz. Robot ise işi kendi başına yapar ve kişiyi istasyondan uzaklaştırır.

İSG mevzuatına göre işveren ne yapmak zorunda?

6331 sayılı Kanun işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma ve riskleri kaynağında azaltma ilkesine uyma yükümlülüğü getirir. Toplu korunma tedbirleri kişisel koruyucuya göre önceliklidir. Ayrıntılar için iş güvenliği uzmanınıza danışın.

Taşlama tozu için ne yapılabilir?

Lokal emiş, kapalı kabin ve işin robota verilmesi başlıca seçeneklerdir. Robotlu taşlamada kişi toz kaynağından uzaklaşır, kabin ve emiş ise tozun ortama yayılmasını sınırlar.

Robot hücresi tehlike yaratmaz mı?

Yaratabilir; bu yüzden hücre çit, kapı kilidi, ışık perdesi veya alan tarayıcı gibi emniyet önlemleriyle tasarlanır ve risk değerlendirmesi yapılır. Amaç, insanı eski tehlikeden uzaklaştırırken yenisine maruz bırakmamaktır.

Eskişehir ve çevre illerde destek

AveA Otomasyon olarak Eskişehir’de bulunuyoruz ve çevre illerdeki fabrikalarda sıcak, ağır, tozlu ve tehlikeli işler için robot, manipülatör ve kabin çözümlerinde tesis ziyareti, analiz, kurulum ve devreye alma yapıyoruz.

Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.

“Tehlikeli ve Ağır İşler: Robot, Manipülatör, Kabin” için bir yanıt

  1. […] Fabrikaya başlıca faydaları üretim hızının artması, kalitenin standart hale gelmesi, tehlikeli ve ağır işlerin makinelere devredilmesiyle iş güvenliğinin artması, enerji ve hammadde israfının […]