Makine güvenlik çiti ve kapı kilidi sistemleri, tehlikeli bölgeye erişimi sabit koruyucularla engelleyen, girişin yalnızca kilitli kapılardan ve makine güvenli duruma geçtikten sonra mümkün olmasını sağlayan önlemlerdir. AveA Otomasyon olarak robot hücreleri, otomatik hatlar ve makineler için güvenlik çiti yerleşimi, kilitli kapı ve kapı kilitleme cihazlarının seçimi, emniyet devresinin kurulması ve doğrulama testleri konularında çalışıyoruz. Eskişehir ve çevre illerdeki fabrikalara hizmet veriyoruz.
Hemen arayın: 0533 454 52 32 — mesai dışında da arayabilirsiniz.
Makinenin bütün olarak risk değerlendirmesi ve CE süreci gündemdeyse makine emniyet sistemleri ve CE danışmanlığı sayfamızdan başlayabilirsiniz. Bu sayfa çit, kapı ve kilitleme tarafını anlatıyor.
Bu yazıda (9 başlık)
Ne yapıyoruz?
- Erişim analizi: Tehlikeli bölgeye nereden, kim tarafından, hangi sıklıkta girildiği; malzeme giriş-çıkışı ve bakım erişimi.
- Çit yerleşimi: Çit yüksekliği, alttaki boşluk, panel açıklıkları ve tehlike bölgesine mesafenin güvenlik mesafeleriyle uyumlu belirlenmesi.
- Kilitli kapı seçimi: Kapının ne kadar sık açıldığına ve makinenin ne kadar sürede durduğuna göre kilitleme cihazı veya kilitlemeli (guard locking) cihaz seçimi.
- Emniyet devresi: Kapı sinyallerinin emniyet rölesi veya safety PLC ile işlenmesi, gerekli performans seviyesine uygun mimari.
- Malzeme geçişleri: Konveyör girişlerinde ışık perdesi ve muting ile yalnızca malzemenin geçmesine izin veren düzenler.
- Doğrulama: Montaj sonrası kilit fonksiyonlarının, durma süresinin ve devre dışı bırakmaya karşı önlemlerin test edilmesi ve kayıt altına alınması.
Hangi uygulamalarda?
- Robot hücreleri ve robotlu paletleme sistemleri
- Pres, kesme ve şekillendirme makineleri çevresi
- Otomatik montaj ve test hatları
- Konveyör aktarma noktaları ve hat sonu sistemleri
- Periyodik kontrol veya iş güvenliği denetiminde koruyucu eksikliği bulunan makineler
Robot hücreleri için ayrıca robot hücresi güvenliği ve ISO 10218 yazımıza bakabilirsiniz.
Proje nasıl ilerler?
- Arama: Makine veya hat tipi, mevcut koruyucular ve denetim bulguları konuşulur.
- Yerinde inceleme: Tehlikeli bölgeler, erişim noktaları, operatör ve bakım işleri, mevcut emniyet devresi incelenir.
- Risk ve gereksinim: Mevcut risk değerlendirmesi esas alınarak hangi koruyucu tipinin ve hangi performans seviyesinin gerektiği belirlenir.
- Tasarım: Çit yerleşimi, kapı yerleri, kilitleme cihazları ve emniyet devresi şeması hazırlanır; durma süresi ölçümü gerekiyorsa planlanır.
- Montaj: Çit, kapı ve cihazların montajı, emniyet devresinin kablolanması ve programlanması.
- Doğrulama testleri: Kapı açıkken tehlikeli hareketin başlamadığı, kapı açıldığında makinenin durduğu, kilitlemeli kapının makine durmadan açılmadığı, seçilen kategori gerektiriyorsa tek bir kontak arızasında devrenin güvenli duruma geçtiği ve resetin tehlike bölgesinin dışından yapıldığı denenir.
- Teslim: Şemalar, cihaz ayarları, test kayıtları ve kullanıcı bilgilendirmesi.
Görüşmede işimize yarayacak bilgiler
Hepsini hazırlamanız gerekmez. Aşağıdakiler kapsamı netleştirmemize yardımcı olur; bilmediklerinizi görüşmede birlikte çıkarırız.
- Makinenin veya hattın yerleşim planı ya da ölçülü krokisi
- Tehlikeli bölgelerin ve erişim noktalarının fotoğrafları
- Kapıların açılma sıklığı ve içeride yapılan işler (ayar, temizlik, malzeme)
- Mevcut emniyet devresi: emniyet rölesi, safety PLC veya yok
- Varsa risk değerlendirmesi ve denetim raporu
- Makinenin durma süresi biliniyorsa
Elinizdeki bilgilerle hemen arayın, gerisini birlikte konuşalım: 0533 454 52 32. Fotoğrafınız varsa WhatsApp’tan da gönderebilirsiniz.
Teknik seçimler ve standartlar
| Durum | Uygun çözüm |
|---|---|
| Erişim nadiren gerekli | Sabit koruyucu, yalnızca aletle sökülebilir |
| Erişim sık, makine hemen duruyor | Kilitleme cihazlı hareketli kapı |
| Makine kapı açılmadan önce durmuyor (atalet, yüksek devir, sıcak proses) | Kilitlemeli (guard locking) kapı, durma onayından sonra kilit açılır |
| Sürekli malzeme girişi | Işık perdesi ve muting, insan geçişini ayıran düzen |
| Geniş alan, değişken erişim | Güvenlik lazer tarayıcı ile alan izleme |
İlgili standartlar
- ISO 14120:2015: Sabit ve hareketli koruyucuların tasarımı ve yapımı için genel gereklilikler; tırmanmaya karşı önlemler de bu standartta ele alınır.
- ISO 14119:2024: Koruyucularla ilişkili kilitleme cihazlarının tasarım ve seçim ilkeleri ve devre dışı bırakmaya karşı önlemler. Eylül 2024’te yayımlanan üçüncü baskıyla ISO/TS 19837’deki anahtarlı kilit (trapped key) sistemleri Ek K olarak standarda alınmış, seri bağlı kontaklarda hata maskeleme konusu da ISO/TR 24119’dan Ek J’ye taşınmıştır (ISO).
- ISO 13857:2019: Üst ve alt uzuvların tehlikeli bölgeye ulaşmasını önleyen güvenlik mesafeleri; çit yüksekliği, açıklık boyutu ve mesafe bu tablolarla belirlenir (ISO).
Kilitleme cihazından gelen sinyalin nasıl işleneceği ISO 13849-1 veya IEC 62061 kapsamındadır; ayrıntılar için ISO 13849 ve IEC 62061 karşılaştırması, emniyet rölesi ve güvenlik sensörleri ve safety PLC yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kilitlemeli kapıda kilit açma: zamanlayıcı mı, durma sinyali mi?
Kapı kilidinin ne zaman açılacağı iki yolla belirlenir. Hangisinin seçileceği, makinenin durma süresinin değişken olup olmadığına bağlıdır.
| Yöntem | Çalışma | Sınırı |
|---|---|---|
| Zamanlayıcı | Durma komutundan belirli süre sonra kilit açılır | Süre ölçülen durma süresinden uzun olmalı; yük veya aşınma durmayı uzatırsa kilit erken açılabilir |
| Durma sinyali | Sürücüden veya hız sensöründen gelen sıfır hız bilgisiyle kilit açılır | Sinyalin güvenli işlenmesi ve doğrulanması gerekir |
Zamanlayıcı kullanılacaksa makinenin tüm yük ve hız koşullarında ölçülen durma süresine pay eklenir; durma süresi zamanla değişebileceğinden süre periyodik olarak yeniden ölçülür. Durma süresi değişkense sıfır hız bilgisine dayalı çözüm tercih edilir.
Çit içinde kişi kalma riski ve önlemleri
Büyük hücrelerde operatör kapıyı kapattıktan sonra içeride kalabilir. Kapı kapandığında makine kendiliğinden yeniden başlatılmamalıdır. Aşağıdaki önlemler bu riski azaltır.
- Hücre içinden kapıyı açabilen kaçış kolu veya içeriden açma düzeni.
- Yeniden başlatma düğmesinin hücrenin dışında, hücre içinin tamamının görülebildiği yerde bulunması.
- Kapı kapandıktan sonra makinenin kendiliğinden değil, bilinçli bir onayla çalışması.
- Bakım sırasında içeride çalışan kişinin makinenin yeniden çalışmasını engelleyen anahtarı veya kilidi kendi yanında taşıdığı düzen; kapı kapatılıp makine başka biri tarafından çalıştırılamamalıdır.
- Görüş alanında kör nokta kalıyorsa alan tarayıcı veya ek algılama.
Bu düzenin nasıl uygulanacağı hücrenin boyutuna, görüş durumuna ve risk değerlendirmesinin sonucuna göre belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Makine güvenlik çiti yüksekliği ne olmalı?
Çit yüksekliği, tehlikeli bölgenin yüksekliğine ve çitten tehlikeye olan yatay mesafeye bağlıdır. Değerler ISO 13857 tablolarından belirlenir; tek bir sabit yükseklik her makine için doğru değildir.
Kapı emniyet switchi ile kilitlemeli emniyet switchi farkı nedir?
Kilitleme cihazı kapının açıldığını algılar ve makineyi durdurur. Kilitlemeli cihaz ise kapıyı makine güvenli duruma gelene kadar kilitli tutar; makine hemen durmuyorsa bu tip gerekir.
Emniyet switchleri seri bağlanabilir mi?
Bağlanabilir, ancak elektromekanik kontaklarda seri bağlantı hata maskelemesine yol açabilir ve ulaşılabilecek tanı kapsamını sınırlar. ISO 14119:2024 bu konuyu ele alır; çok kapılı sistemlerde sinyal işleme mimarisi buna göre seçilir.
Muting nedir, ne zaman kullanılır?
Muting, malzeme geçerken ışık perdesinin koruma fonksiyonunun kontrollü ve geçici olarak askıya alınmasıdır. Sensör düzeni insanı malzemeden ayıracak şekilde kurulmalıdır.
Güvenlik çitinin altındaki boşluk ne kadar olmalı?
Alt boşluk, alt uzuvların veya bedenin tehlikeli bölgeye ulaşmasını engelleyecek şekilde ISO 13857 değerlerine ve tehlikeye olan mesafeye göre belirlenir.
Eskişehir ve çevre illerde güvenlik çiti ve kapı kilidi hizmeti
Eskişehir’de ve çevre illerde makineler ve robot hücreleri için güvenlik çiti yerleşimi, kilitli kapı seçimi, emniyet devresi ve doğrulama testleri için çalışıyoruz. Makinenin genel emniyet ve CE tarafı için makine emniyeti ve CE yazımıza da bakabilirsiniz. Bize 0533 454 52 32 numarasından ulaşabilirsiniz; mesai dışında da arayabilirsiniz.

“Makine Güvenlik Çiti ve Kapı Kilidi Sistemleri” için bir yanıt
[…] kesme ve STO fonksiyonları risk değerlendirmesine göre tasarlanmalıdır. Ayrıntılar için güvenlik çiti ve kapı kilidi sayfamıza […]